Τετάρτη, 13 Φεβρουαρίου 2019

Διεθνολόγοι στο Sputnik: Τα αίτια πίσω από την επιτάχυνση των εξελίξεων με πΓΔΜ και ΝΑΤΟ


Διεθνολόγοι αναλύουν τους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς που διαφαίνονται από την επιτάχυνση εισόδου της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ και αποκαλύπτουν τι προμηνύεται για τα Βαλκάνια.
Καθώς η ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ προχωρά με ταχύτατους ρυθμούς, διεθνολόγοι μιλούν στο Sputnik και επιχειρούν να ερμηνεύσουν τα αίτια πίσω από την επιτάχυνση των εξελίξεων και τι προμηνύεται για τα Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή.
«Το θέμα είναι ο έλεγχος της βαλκανικής χερσονήσου από την πλευρά των δυτικών δυνάμεων, δηλαδή των ΗΠΑ και της Ευρώπης», επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ο Βασίλης Κοψαχείλης, διεθνολόγος και επιστημονικός συνεργάτης του Κέντρου Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων.

Μιλώντας στο Sputnik, ο έγκριτος αναλυτής συνδέει το Σκοπιανό με την προσπάθεια ελέγχου του «ζωτικού χώρου» της Ευρασίας, η οποία αποτελεί μία περιοχή «υψηλού γεωπολιτικού ενδιαφέροντος».
«Γι' αυτό ΗΠΑ και Ευρώπη θέλουν να ελέγξουν πλήρως τις χώρες της βαλκανικής χερσονήσου. Για να μπορούν να έχουν πρόσβαση στην περιοχή της Ευρασίας», εξηγεί, χαρακτηριστικά.
Πηγαίνοντας ορισμένα χρόνια πίσω, ο κ. Κοψαχείλης υπενθυμίζει ότι η συγκεκριμένη προσπάθεια εκδηλώθηκε αρχικά, με τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, μέσω της προσχώρησης της Πολωνίας, της Ουγγαρίας και της Τσεχίας, τον Μάρτιο του 2019.
Το έδαφος, κατά τον ίδιο, είχε προλειανθεί λίγο νωρίτερα, με τη διάλυση και τον κατακερματισμό της Γιουγκοσλαβίας. «Στόχος ήταν να αλλάξει η γεωστρατηγική και η γεωπολιτική ισορροπία δυνάμεων στα Βαλκάνια» σπεύδει να σχολιάσει.
Δεν παραλείπει μάλιστα, να αναφερθεί στην προσπάθεια ελέγχου του πάλαι ποτέ «ανατολικού ζητήματος», με τη Δύση να επιχειρεί να αποκλείσει την πρόσβαση της Ρωσίας στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο, μέσω της Χερσονήσου του Αίμου.
«Πρόκειται για ενέργειες της νέας αμερικανικής στρατηγικής πολιτικής και των προβλέψεων του αμερικανικού Πενταγώνου για έναν νέο στρατιωτικό ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων», συμπληρώνει, στο ίδιο πλαίσιο.
Ειδική μνεία κάνει και στο ζήτημα της Ουκρανίας και της προσπάθειας της Δύσης για τον έλεγχό της. «Προσπαθούν να αποκλείσουν από παντού τη Ρωσία», τονίζει με νόημα, κάνοντας λόγο για «νέο ψυχροπολεμικό κλίμα», το οποίο «εγκυμονεί μεγάλο κινδύνους για την ασφάλεια και την ειρήνη στα Βαλκάνια και ευρύτερα».
Καταλήγοντας, ο κ. Κοψαχείλης εφιστά την προσοχή, προειδοποιώντας για το ενδεχόμενο διαμόρφωσης μίας βαλκανικής χερσονήσου, γεμάτης στρατιωτικών βάσεων του ΝΑΤΟ.
Στέλνει δε, το μήνυμα ότι η λύση αυτή «δεν αποτελεί διέξοδο προς την ειρήνη» και καλεί τις βαλκανικές χώρες να επιλύσουν μόνες τους τα προβλήματα της περιοχής.
«Δρώμενα γεωπολιτικών διαστάσεων εκκολάπτονται στην περιοχή μας»
Με γεωπολιτικά δρώμενα που «ενδεχομένως εκκολάπτονται στην περιοχή μας» και θα πρέπει να αποτελέσουν αφορμή ανησυχίας για τη σταθερότητα στην περιοχή, συνδέει την επίσπευση εισόδου των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, ο Βαγγέλης Πισσίας, ομότιμος καθηγητής, δρ. Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων.
Με τη Συμφωνία των Πρεσπών «βλέπουμε να συμβαίνει κάτι το οποίο που μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους στο μέλλον σε ό,τι αφορά στη σταθερότητα της περιοχής», επισημαίνει ο κ. Πισσίας, μιλώντας στο Sputnik.
Η μεγάλη βιασύνη για την είσοδο των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, «μας κάνει να ανησυχούμε ακόμη περισσότερο γιατί φαίνεται πως υπάρχει εκτός των άλλων ένας σχεδιασμός του οποίου δε γνωρίζουμε τα δεδομένα», εξηγεί, κάνοντας λόγο για έναν «ευρωατλαντικό σχεδιασμό» που ενδιαφέρει κυρίως τις ΗΠΑ.
«Ο σχεδιασμός αυτός πιστεύουμε ότι έχει σχέση με γεωπολιτικών διαστάσεων δρώμενα τα οποία ενδεχομένως εκκολάπτονται στην περιοχή μας», τονίζει.
Ερωτηθείς τι είδους δρώμενα βρίσκονται σε εξέλιξη, ο κ. Πισσίας επισημαίνει την «αντιπαράθεση που φαίνεται να εντείνεται από τουλάχιστον ένα μέρος του αμερικανικού κατεστημένου με τη Ρωσία και άλλες χώρες με τις οποίες η Ρωσία αυτή τη στιγμή έχει διαμορφώσει ένα πλέγμα σχέσεων».
«Αυτό μας κάνει να σκεφτόμαστε ότι θέλουν κατά κάποιον τρόπο να "σφίξουν" τη ζώνη νότια της Ρωσίας, να ελέγξουν τα Βαλκάνια, πιθανόν να σκέφτονται και κάτι σε ό,τι αφορά τη Σερβία — βλέπουμε και μια αναταραχή εκεί», συμπληρώνει.
Η ατζέντα για την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ θα ήταν κανονικά για 6 με 18 μήνες. Ωστόσο, όπως φαίνεται, «τους ενδιαφέρει να γίνει όσο μπορούν συντομότερα», λέει ο κ. Πισσίας. Υπενθυμίζει ότι έχουν περάσει 25 χρόνια από τη στιγμή που δημιουργήθηκε το θέμα με τα Σκόπια.
«Δεν μπορεί να εξηγηθεί γιατί πρέπει εδώ και τώρα να γίνει αυτή η Συμφωνία.
Δεν εξηγείται γιατί η ελληνική κυβέρνηση που είχε αναλάβει να εκτελέσει αυτό το συμβόλαιο, έφτασε να διασύρει το ελληνικό κοινοβούλιο και να βρεθεί σε τόσο χαμηλό επίπεδο η πολιτική ζωή στη χώρα μας.
Δεν εξηγείται αυτό που συνέβη στη γείτονα χώρα με εξαγορές βουλευτών και με μια απαξίωση του πολιτικού συστήματος κι από εκείνη τη μεριά.
Όλη αυτή η πίεση προφανώς και γίνεται για κάποιο λόγο…», παρατηρεί ο ομότιμος καθηγητής.
Επαναλαμβάνει ότι οι εξελίξεις στη Σερβία δείχνουν ότι «κι εκεί κάποια νήματα κινούνται».
«Απ' ό,τι φαίνεται από τον σχεδιασμό των ΗΠΑ θέλουν όσο γίνεται γρηγορότερα να διαμορφώσουν μια κατάσταση στα Βαλκάνια. Αυτή η κατάσταση έχει σχέση με τον τρόπο που οι ΗΠΑ κυρίως θέλουν να περιορίσουν την όποια επιρροή — οικονομική, πολιτισμική και σε άλλα επίπεδα — της Ρωσίας στα Βαλκάνια. Βλέπουμε ότι και με την Κίνα υπάρχουν ανησυχίες. Φαίνεται ότι οι ΗΠΑ έχουν μπει σε μια διαδικασία να βάλουν τα πράγματα κάτω και να δουν πώς θα προχωρήσουν. Από την άλλη μεριά, βλέπουμε ότι αλλάζουν και τον τρόπο παρέμβασής τους στη Μέση Ανατολή, στο θέμα της Συρίας. Υπάρχει μια αστάθεια στην αραβική χερσόνησο… Όλα αυτά δείχνουν ότι οι ΗΠΑ θέλουν σύντομα να κλειδώσουν κάποια θέματα», υπογραμμίζει.
Ειδικά δε για τη Ρωσία, εκτιμά ότι οι ΗΠΑ «έχουν το βασικό ενδιαφέρον να τη ζώσουν νοτίως» καθώς «ανασυγκροτείται, δυναμώνει και προσπαθεί να κυριαρχήσει στη διεθνή σκηνή, πράγμα που όπως φαίνεται, ανησυχεί τις ΗΠΑ κι άλλους συμμάχους της».
Γενικότερα, όπως παρατηρεί, «οξύνονται οι αντιθέσεις» και οι ΗΠΑ «θέλουν να προχωρήσουν το συντομότερο δυνατόν με τον σχεδιασμό τους».
«Άλλωστε έχουμε να κάνουμε με σχεδιασμούς που μπαίνουν όχι τόσο σε πολιτική, όσο σε μιλιταριστική οπτική και πολλές φορές η μιλιταριστική οπτική έχει τους δικούς της ρυθμούς και γίνεται με τον δικό της τρόπο», καταλήγει.
«Δεν έχουμε βρει την "κίνηση" για να επανέλθει η σταθερότητα στα Βαλκάνια»
Από την πλευρά του, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Χρήστος Νίκας, διαμηνύει ότι η Συμφωνία των Πρεσπών δεν πρόκειται να λύσει τα προβλήματα των Βαλκανίων.
«Τα Βαλκάνια είναι μία περίεργη και προβληματική περιοχή. Υπάρχουν προβλήματα και κάποιοι πιστεύουν ότι η Συμφωνία των Πρεσπών θα καταστήσει ευκολότερη την αντιμετώπισή τους. Αλλά ακόμη, δεν έχουμε βρει την "κίνηση", η οποία θα λύσει τα προβλήματα, ώστε να επανέλθει η σταθερότητα στην περιοχή», εξηγεί χαρακτηριστικά, μιλώντας στο Sputnik.
Και διερωτάται: «Κατά πόσο η Συμφωνία των Πρεσπών θα λύσει το θέμα του Κοσόβου; Κατά πόσο θα λύσει το εσωτερικό πρόβλημα της γειτονικής χώρας με την αλβανική μειονότητα;»
«Όλα αυτά είναι κάτι, τα οποία είναι πολύ νωρίς και πολύ δύσκολο να προβλέψουμε», σπεύδει να απαντήσει, στο ίδιο πλαίσιο. Όσον αφορά την παρατηρούμενη βιασύνη των εμπλεκόμενων πλευρών, προκειμένου να κλείσει άρον-άρον το ζήτημα, ο κ. Νίκας αποδίδει το ζήτημα σε πολιτικούς παράγοντες:
«Υπάρχει ένα momentum που θέλουν να εκμεταλλευτούν, καθώς η παράταση της εκκρεμότητας προκαλεί πολιτικό κόστος και στις δύο κυβερνήσεις. Θέλουν να τελειώνουν όσο το δυνατό γρηγορότερα. Δεν έχουν να περιμένουν κάτι καλύτερο. Μόνο κάτι χειρότερο».
Ερωτηθείς για τη δυνατότητα επαναδιαπραγμάτευσης της Συμφωνίας, ο κ. Νίκας εκτιμάει ότι αυτή εγγράφεται αποκλειστικά στην προοπτική ένταξης της πΓΔΜ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Εκεί διανοίγεται ένα παράθυρο διαπραγμάτευσης. Έχουμε μία τελευταία ευκαιρία για να πετύχουμε μικρές αλλαγές» εκτιμάει, χαρακτηριστικά. Ωστόσο, δεν κρύβει την ανησυχία του ότι σε μία τέτοια περίπτωση, η Ελλάδα θα θεωρείται και πάλι το «κακό παιδί» και ο «ταραξίας της Ευρώπης».
Κατά τον ίδιο πάντως, η πΓΔΜ «απέχει» χρονικά περίπου 10 — 20 χρόνια από μία δυνητική ένταξη στην ευρωπαϊκή «οικογένεια». «Υστερεί σημαντικά σε μία σειρά προαπαιτούμενων δράσεων του κοινοτικού κεκτημένου, όπως αυτά περιγράφονται στη Συνθήκη της Λισαβόνας» υποστηρίζει.
Μοναδική ελπίδα για τη γειτονική χώρα είναι — κατά τον ίδιο — η υιοθέτηση μίας «χαλαρής» προσέγγισης, εκ μέρους των Βρυξελλών, ανάλογη μ' αυτή της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. «Αυτή είναι η μοναδική ελπίδα», καταλήγει.
sputniknews.gr