Πέμπτη, 16 Μαΐου 2019

Λιγότερο ή περισσότερο δύσκολοι καιροί

                     Νίκος Ιντζεσίλογλου


Για την Ανάσταση του Γένους υπήρχαν διάφορες προτάσεις και σχέδια. Υπήρχε, π.χ., το σχέδιο του Ρήγα, το σχέδιο του Πατριαρχείου και το σχέδιο, αργότερα, της Φιλικής Εταιρείας. Τα δύο πρώτα σχέδια δεν προέβλεπαν διάσπαση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και επομένως δεν προέβλεπαν δημιουργία εθνικών Κρατών, αλλά εκ των έσω μετάλλαξη της συνολικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. 

Ειδικότερα το Πατριαρχικό σχέδιο προέβλεπε, κατ' αναλογία της μετατροπής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από λατινο-ειδωλολατρική σε ελληνο-χριστιανική (βλέπε Βυζαντινή) Αυτοκρατορία, την αντίστοιχη μετατροπή-μετάλλαξη ολόκληρης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μέσω της διαρκούς και προοδευτικής (με υπομονή και επιμονή) βελτίωσης της κοινωνικής θέσης των χριστιανών Ρωμιών και προώθησής τους σε καίριες θέσεις με κοινωνική επιρροή. Το σχέδιο αυτό γνώρισε σχετική επιτυχία όσον αφορά τους τομείς της οικονομίας, της εκπαίδευσης και εν μέρει της διοίκησης. Δεν επιτεύχθηκε η διείσδυση στο στρατό, όπου τελικώς επικράτησαν οι εθνικιστές Νεότουρκοι.

Το πανευρωπαϊκό και παναμερικανικό κύμα της εθνικής ιδεολογίας που χαρακτηρίζει κυρίως τον 19ο αιώνα και του εθνικισμού στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα, σάρωσε και εξουδετέρωσε κάθε πολυεθνικό αυτοκρατορικό σχεδιασμό. Έτσι, το σχέδιο που πραγματοποιήθηκε ήταν εκείνο της Φιλικής Εταιρείας, που ανταποκρινόταν στο αίτημα του σχηματισμού εθνικού Κράτους. Βέβαια για να κερδηθεί η υπόθεση της δημιουργίας εθνικού Κράτους, χρειάστηκαν όχι μόνο το σχέδιο της Φιλικής Εταιρείας και οι αγώνες και ηρωικές θυσίες των Ελλήνων, αλλά και η στρατιωτική επέμβαση των τριών μεγάλων δυνάμεων της εποχής (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας) ιδίως με τη ναυμαχία του Ναυαρίνου και τη νίκη επί του Αιγυπτο-οθωμανικού στόλου, καθώς επίσης και με την αποβίβαση για εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στην Πελοπόννησο χιλιάδων Γάλλων στρατιωτών υπό τον στρατηγό Maison.  Επρόκειτο για μια στρατιωτική νίκη, που έκανε τον σπουδαίο ήρωα του απελευθερωτικού αγώνα  και διορατικότατο πολιτικά Θεόδωρο Κολοκοτρώνη να πει μετά τη ναυμαχία του Ναυαρίνου¨"Κερδίσαμε τον πόλεμο και χάσαμε την ανεξαρτησία!"

Πάντως, ακόμη και στις αρχές του 20ου αιώνα δεν είχε σβήσει εντελώς, σε ορισμένους ελληνικούς κύκλους (βλέπε, π.χ., τη συνωμοτική οργάνωση Κωνσταντινούπολης των Ίωνα Δραγούμη και Σουλιώτη) η ιδέα της κυριαρχίας της Ρωμιοσύνης εντός μιας πολυεθνικής αυτοκρατορικής δομής (κυρίως εντός του μικρασιατικού υπόλοιπου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας), ως μόνης ικανής να αντιπαρατεθεί δια της ισχύος στον ιμπεριαλισμό κυρίως των Γάλλων και των Βρετανών, οι οποίοι διψούσαν για επικράτηση και κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή (βλέπε γεωστρατηγικά σημαντικές θέσεις και πλούσιες ενεργειακές πηγές).

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Νίκος Ιντζεσίλογλου
____________________________________________________________
Παραθέτοντας από ifigenei <ifigenei@law.auth.gr>:

> Η αποστροφή του Πατριαρχείου προς οποιαδήποτε προσπάθεια αυτονόμησης
> των Ελλήνων από την Οθωμανική αυτοκρατορία υπήρξε διαχρονική και
> αποτυπώνεται σε σειρά Εγκυκλίων. Μέχρι που απαγορεύθηκε η
> συναναστροφή με τους Γάλλους που ο Πατριάρχης χαρακτήρισε τέτοια του
> διαβόλου. Ιφιγένεια Καμτσίδου
>
>
> Wysłano z telefonu Samsung
> -------- Αρχικό μήνυμα --------Από: nintze@law.auth.gr Ημερομηνία:
> 16/5/19  08:28  (GMT+02:00) Προς: dialogos-dep
> <dialogos-dep@faidra.ee.auth.gr> Θέμα: [Dialogos-DEP] Λιγότερο ή
> περισσότερο δύσκολοι καιροί
>
> Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος Ε΄ και η ελληνική
> επανάσταση του 1821.
>
>
>
>
>
>
> Επειδή διαπίστωσα ότι κάποιοι κατηγορούν τον Πατριάρχη
> Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριο Ε΄, διότι αποκήρυξε την επανάσταση του
> 1821, έχω να υπενθυμίσω τα εξής:
> Όταν ο Σουλτάνος πληροφορήθηκε ότι στη Μολδοβλαχία ξέσπασε επανάσταση
> από Έλληνες με αρχηγό έναν αξιωματικό του Ρωσικού στρατού (τον
> Αλέξανδρο Υψηλάντη) και μάλιστα της προσωπικής φρουράς του Τσάρου,
> εξοργίστηκε σφόδρα, διότι θεώρησε την όλη κατάσταση ως προδοσία κατά
> της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του Χαλιφάτου, υποκινούμενη από μια
> εχθρική δύναμη (τη Ρωσία). Για τον λόγο τούτο θέλησε να κηρύξει το
> μικρό Τζιχάντ (ιερό πόλεμο), δηλαδή να σφάξει όλους τους "απίστους".
> Προκειμένου όμως να εφαρμόσει μια τέτοια φοβερή απόφαση, έπρεπε ο
> Σουλτάνος να έχει και τη σύμφωνη γνώμη του Σελιχουλισλάμ
> (θρησκευτικού ηγέτη των Μουσουλμάνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και
> του Χαλιφάτου). Κάλεσε, λοιπόν, ο Σουλτάνος τον Σελιχουλισλάμ, του
> ανάγγειλε την απόφασή του και ζήτησε τη σύμφωνη γνώμη του. Ο
> Σελιχουλισλάμ ζήτησε μια διορία για να σκεφτεί και ειδοποίησε αμέσως
> τον Πατριάρχη για το τι πρόκειται να συμβεί, στέλνοντας το μήνυμα:
> "κάνε κάτι γιατί θα σας σφάξει όλους".
>
> Ο Πατριάρχης, προκειμένου να σώσει το ποίμνιό του αποκήρυξε την
> επανάσταση και αφόρισε τους επαναστάτες. Έτσι ο Πατριάρχης έδωσε τη
> δυνατότητα στον Σελιχουλισλάμ να μη δώσει τη σύμφωνη γνώμη που
> απαιτούσε ο Σουλτάνος. Κι έτσι δεν κηρύχθηκε Τζιχάντ (ιερός πόλεμος)
> και αποτράπηκε η σφαγή των Χριστιανών. Ο Σουλτάνος, όμως, που
> αντιλήφθηκε τη συμπαιγνία των δύο θρησκευτικών ηγετών, τους σκότωσε
> και τους δύο. Και τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄ και τον Σελιχουλισλάμ.
> Αυτή είναι η ιστορική αλήθεια!
> Δικαίως, επομένως, ο Γρηγόριος Ε΄, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως,
> αναγνωρίστηκε ως εθνομάρτυρας, και πολύ σωστά η Ορθόδοξη Εκκλησία τον
> ανακήρυξε άγιο τιμώντας την μνήμη του στις 10 Απριλίου, ημέρα του
> απαγχονισμού του.
>
>
>
> Και οι δύσκολοι καιροί για Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως παραμένουν
> διαχρονικά (λιγότερο ή περισσότερο) δύσκολοι. Και για τον πρόσθετο
> τούτο λόγο απαιτείται διαχρονικά η προς αυτούς αμέριστη συμπαράστασή
> μας, ανεξαρτήτως προσώπων και πολιτικών τοποθετήσεων και επιλογών!
>
>
>
> Με συναδελφικούς χαιρετισμούς
>
>
>
> Νίκος Ιντζεσίλογλου