Κυριακή, 22 Σεπτεμβρίου 2019

ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ*


Υπό
ΠΑΥΛΟΥ Ν.  ΕΥΘΥΜΙΟΥ
Δασολόγου-Δρος Φυσ. Επιστ. του Πανεπιστημίου Freiburg i.Br.
Ομοτίμου Καθηγητού Πανεπιστημίου (Α.Π.Θ.)
τ. Προέδρου και Συντονιστού της Μικτής Επιτροπής ΟΗΕ-FAO/ECE/ILO
διά Βόρεια Αμερική, Ευρώπη και Ρωσική Ομοσπονδία
τ. Συμβούλου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωκοινοβουλίου

1.      Εισαγωγή


Από τη μακρινή αρχαιότητα της 2ης χιλιετίας π.Χ. μέχρι τη σύγχρονη εποχή οι περισσότεροι Έλληνες, κάτω από οιεσδήποτε συνθήκες, ενδιαφέρονται πάρα πολύ για την αγωγή, την καλλιέργεια και την ευρύτερη παιδεία των παιδιών τους. Αυτό μάλιστα πολύ συχνά και κάτω από εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες ανέχειας, υποδούλωσης σε ξένους κατακτητές και πολλών άσχημων περιπτώσεων δύσκολης επιβίωσης των ελληνικών πληθυσμών.

Αυτή η έφεση των Ελλήνων στην μάθηση, στην αγωγή-διαπαιδαγώγηση και την συγκρότηση τελειοποιημένων χαρακτήρων, οδηγεί στην αναζήτηση της γνώσης και την απόκτηση της προσωπικής αρετής.

Η διάδοση των αξιών ανδρείας, σωφροσύνης, ελευθερίας και δικαιοσύνης σε συγκροτημένες κοινωνίες πολιτών, οδήγησαν στην ίδρυση πολλών πρωτοποριακών σχολών υψηλού επιπέδου, καθώς και στους πρώτους δημοκρατικούς θεσμούς, στην Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ. για όλη την ανθρωπότητα.


Το πρώτο (1ο) Πανεπιστήμιο της Γης και μάλιστα ιδιωτικό, ιδρύθηκε στη Σάμο το 530 π.Χρ. από τον Πυθαγόρα. Σe αυτό διδασκόταν η τελευταία λέξη της επιστήμης για 12 διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα. Λόγω όμως, της κοντινής απειλής των Περσών, αυτό το ίδρυμα ο Πυθαγόρας το μετέφερε το 510 π.Χρ. στον Κρότωνα της Μεγάλης Ελλάδος, δηλαδή στην Νότια Ιταλία, όπου δεχόταν φοιτητές/τριες από τον Δούναβη έως την Αίγυπτο και από τη Βαβυλώνα μέχρι την Γαλλία και Ισπανία. Η λειτουργία της διεκόπη μετά από 930 χρόνια, δηλαδή το 400 μ.Χρ. και βέβαια το 2ο Ελληνικό-Διεθνές Πανεπιστήμιο είναι αυτό της Κωνσταντινουπόλεως, που ιδρύθηκε το 425 μ.Χρ. Επιπλέον, οι μεμονωμένες σχολές Ελλήνων φιλοσόφων ήσαν άπειρες στα παράλια όλης της Μεσογείου, του Αιγαίου Πελάγους και του Ευξείνου Πόντου μέχρι την Ταυρίδα (Κριμαία).

Με αυτές τις σύντομες αναφορές, θέλω να σημειώσω, αγαπητοί φίλοι, ότι το θέμα της Παιδείας ανήκει στα πλέον ζωτικά ενδιαφέροντα των Ελλήνων, εδώ και πολλούς αιώνες.

Δυστυχώς, οι συνθήκες ζωής και μάθησης δεν ήσαν τόσο εύκολες σε πολλές περιφέρειες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μετά το 330 μ.Χρ. με την μικρή αποκέντρωση αρμοδιοτήτων του Δημοσίου και του πολυεθνικού χαρακτήρα σε πολλές περιοχές στην Κεντρική Βαλκανική, την Μικρά Ασία και την Εγγύς Ανατολή. Αυτό είχε ήδη αρχίσει από τους Ρωμαίους το 168 π.Χρ. και αργότερα το 80 μ.Χρ. στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Η Τουρκοκρατία υπήρξε μία πολύ μακρά, δύσκολη και σκοτεινή περίοδος για τον Ελληνισμό σε όλους τους τομείς και δυστυχώς συνεχίζεται ακόμη στις αλησμόνητες πατρίδες. Νομίζω, ότι δεν πρέπει να αναλύσω αυτή την κατάσταση, διότι θα κλάψουμε χωρίς συνέχεια, στη σημερινή διοργάνωση.

Με την απελευθέρωση της Ν. Ελλάδος αρχές του 1829, ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας ένας αληθινά ευγενής και σφαιρικά μορφωμένος, ο πολύ άξιος Έλληνας Ιωάννης Καποδίστριας. Αλλά, παρέλαβε το χάος, χωρίς διοίκηση, χωρίς νομοθεσία, χωρίς χρηματοδότηση, χωρίς σχολεία, χωρίς στρατό, χωρίς ουδεμία κρατική υποδομή και οργάνωση, παρά μόνον πολλά σπουδαία μάρμαρα, αρχαίους ναούς, λίγες σεμνές χριστιανικές εκκλησίες και πολλές έριδες και αντιπαλότητες.



2. Τα επίπεδα και οι ανάγκες της Παιδείας

Κυρίες και Κύριοι,

Σε όλο τον κόσμο, αρχίζοντας από τη νηπιακή ηλικία των 4-5 ετών και φθάνοντας στο στάδιο της τελικής ή πλήρους εξειδίκευσης περιλαμβάνονται 8-9 επίπεδα παιδείας και εκπαίδευσης, συμπεριλαμβάνοντας και τη μέση επαγγελματική εκπαίδευση. Υπάρχουν μερικές αποκλίσεις σε μεμονωμένες χώρες της Ασίας, αλλά παρακάτω θα σας δώσω αδρομερώς τα στάδια ή επίπεδα παιδείας στο Δυτικό κόσμο, που ακολουθεί και η Πατρίδα μας επί αρκετές δεκαετίες.

α. Νηπιαγωγείο (1-2 έτη)

β. Δημοτικό Σχολείο (6 έτη)

γ. Γυμνάσιο (3 έτη)

δ. Λύκειο (3 έτη), όπου διακρίνονται

- Γενικό Λύκειο

-Επαγγελματικό Λύκειο

-Λύκεια επαγγελματικής εκπαίδευσης σε διάφορες κατευθύνσεις ή ειδικεύσεις

ε. Ανώτερη ή Εφαρμοσμένη Τεχνολογική Εκπαίδευση 3-4 έτη μετά το Λύκειο.

Σημείωση 1: Προ 15-16 ετών επί Κυβερνήσεως Κ. Σημίτη τα ΤΕΙ ονομάστηκαν και εντάχθηκαν στην Ανώτατη Εκπαίδευση (με διάκριση ΤΕΙ)

Σημείωση 2: Με πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις τα ΤΕΙ συγχωνεύονται εν μέρει με Πανεπιστήμια και στην Μακεδονία με το Διεθνές Πανεπιστήμιο.

στ. Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ)

-Πανεπιστημιακά Τμήματα με 4,5,6 έτη σπουδών

-Πολυτεχνικά Τμήματα με 5 έτη σπουδών

ζ. Μεταπτυχιακές σπουδές Α΄ επιπέδου (Μ.Δ.Ε./M.Sc.)

η. Μεταπτυχιακές σπουδές Β΄ επιπέδου (Διδακτορικό)

-Διδακτορικές σπουδές (3-5 έτη +)

θ. Εκπόνηση Διατριβής για Υφηγεσία

Σημείωση 1: Με τον Ν. 1268/82 είχε καταργηθεί η εκπόνηση διατριβής για Υφηγεσία

Σημείωση 2: Στη Γερμανία & Αυστρία ο τίτλος του Υφηγητή είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να εκλεγεί ο υποψήφιος σε βαθμίδα Τακτ. Καθηγητή.

Σημείωση 3: Στην Ελβετία για να εκλεγεί ένας υποψήφιος σε βαθμίδα Τακτ. Καθηγητή πρέπει να κατέχει, στον ελβετικό Στρατό, το βαθμό τουλάχιστον του Ταγματάρχη ή καλύτερα του Συνταγματάρχη.



Χωρίς να υπεισέλθω σε λεπτομέρειες των αναγκαίων βελτιώσεων της Στοιχειώδους και Μέσης Παιδείας, επιτρέψτε μου να κάνω μερικές χρήσιμες επισημάνσεις:

1. Η διαπαιδαγώγηση των μικρών μαθητών έως εφήβων στο Δημοτικό,Γυμνάσιο,Λύκειο, είναι καθοριστικής σημασίας για τη μελλοντική μετεξέλιξή τους και τη μετέπειτα διαμόρφωση της ψυχοπνευματικής ωριμότητάς τους, ως ολοκληρωμένες προσωπικότητες ανδρών και γυναικών της Ελλάδος.

2. Από πολύ ενωρίς, είναι απαραίτητη η συνεργασία των δασκάλων με τους γονείς και μάλιστα, ίσως κατά περίπτωση, επιβεβλημένη η εύστοχη επιμόρφωση των γονέων σε ψυχολογικά και παιδαγωγικά θέματα.

Τα παιδιά χρειάζονται σε όλες τις περιπτώσεις πολλή αγάπη, ειλικρίνεια, ευγένεια, σοβαρότητα, και έντιμη-προσεκτική αντιμετώπιση από πολύ μικρή ηλικία.

Η αμέλεια, οι απειλές και οι εν γένει αγριότητες γονέων και διδασκάλων μόνον κακά αποτελέσματα θα φέρουν στον ψυχισμό τους και στις επιδόσεις τους σε όλους τους τομείς, άμεσα και μακροπρόθεσμα.

3. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και μέριμνα για τις φοβίες και τις αδυναμίες των παιδιών, ιδιαίτερα των πιο ευαίσθητων, σε θέματα κοινωνικοποίησης και συμμετοχής στο ευρύτερο σύνολο των συνομηλίκων. Δυστυχώς ο εκφοβισμός (bullying), η κακομεταχείριση και η περιθωριοποίηση παιδιών από συνομηλίκους, έχουν τραγικές συνέπειες.

4. Στα σύγχρονα ελληνικά σχολεία, λόγω όξυνσης του μεταναστευτικού προβλήματος και της πύκνωσης των πολυεθνικών τάξεων, με παιδιά από διαφορετικούς πολιτισμούς και με διαφορετικό επίπεδο παιδείας, απαιτείται ιδιαίτερη μέριμνα από το ελληνικό κράτος, τους δασκάλους και τους γονείς, για την ομαλή εξέλιξη του παιδευτικού έργου.



3. Επισημάνσεις για την μετεξέλιξη της Ελληνικής Ανωτάτης Παιδείας

Κυρίες και Κύριοι, αγαπητοί φίλοι

Ο μεγάλος γερμανός Φιλέλληνας Goethe είπε προ 200 ετών: Σκάψτε, σκάψτε στα έργα των Αρχαίων Ελλήνων, αυτοί τα βρήκαν όλα! Με αυτό το πνεύμα λοιπόν ας ξεκινήσουμε με το σοφό τρίπτυχο του Πυθαγόρα (586-490 π.Χ.)

Η Ενότητα είναι ο Νόμος του Θεού

Η εξέλιξη είναι ο Νόμος της Ζωής

Ο Αριθμός είναι ο Νόμος του Σύμπαντος.

3.1 Συναίνεση για την Ασφάλεια και Ομαλότητα

Αυτές οι απλές αλήθειες σημαίνουν κατά κύριο λόγο, ότι όλοι οι οργανισμοί, τα έθνη, τα κράτη, οι επιμέρους ανθρώπινες κοινωνίες δεν είναι δυνατόν να επιτύχουν οτιδήποτε, εάν δεν είναι συντονισμένα με εφαρμογή κάποιων νομοτελειών, π.χ. της πρωταρχικής ενότητας ή συμφωνίας ή Συναίνεσης σε ένα δρόμο ή τρόπο επίτευξης ενός Στόχου. Τα ΑΕΙ (=Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα) ή Πανεπιστήμια και Πολυτεχνεία, είναι πολύπλοκα κοινωνικο-τεχνικά συστήματα, τα οποία λειτουργούν ομαλά μόνον με την πιστή εφαρμογή του Συντάγματος, της Νομοθεσίας και της ισχύουσας Νομολογίας. Αυτή είναι απόλυτη απαίτηση και δεν επιδέχεται αμφισβητήσεις από κανέναν, σε οποιοδήποτε επίπεδο. Ο Γιάννης Μαρίνος έγραψε προ 15-20 ετών: Δημοκρατία=Νομιμότητα, από όλους και σε όλα.

Υπό αυτήν την έννοια, δεν επιτρέπονται πάσης φύσεως καταλήψεις από φοιτητές, ή ομάδα εργαζομένων των πανεπιστημιακών κτηρίων, αιθουσών, γραφείων ή η παρεμπόδιση-παρακώληση συνεδριάσεων της Συγκλήτου, των Πρυτανικών Αρχών και διαφόρων Γενικών Συνελεύσεων σε σχολές ή Τμήματα των ΑΕΙ ή ΤΕΙ, διότι, απλά είναι παράνομες και καταδικαστέες ενέργειες. Όσο για τις απόψεις μερικών βουλευτών ή παραγόντων κομμάτων, ότι η κατάληψη είναι δημοκρατικό δικαίωμα των φοιτητών κ.λπ., θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν, ότι η κατάληψη δημοσίου ή ιδιωτικού ΑΕΙ είναι παρανομία και μάλιστα ποινικώς κολάσιμη.

Σε αυτόν τον τομέα πρέπει άμεσα να υπάρξει Συναίνεση-Συμφωνία, όχι μόνον των Πολιτικών δυνάμεων όλων των πτερύγων του Ελληνικού Κοινοβουλίου, αλλά και όλων των κοινωνικών και επαγγελματικών στρωμάτων, διότι η ομόνοια και η συναίνεση σε ουσιώδη θέματα ενισχύουν τις μελλοντικές προοπτικές της πατρίδας μας.

Αυτή η τόσο αναγκαία Συναίνεση πρέπει να εφαρμοσθεί με ευλάβεια και συνέπεια σε όλες τις νομοθετικές ρυθμίσεις, από όλα τα κόμματα του Κοινοβουλίου σε κρίσιμους τομείς με μακρόπνοη σκοπιμότητα ισχύος, όπως π.χ. στην Εξωτερική Πολιτική, στη Δημόσια Διοίκηση, στην Εθνική Άμυνα, στην Παιδεία και στην Πολιτική Ανάκαμψης και δραστικής - ταχύρρυθμης δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας εντός του παραγωγικού δυναμικού της Ελλάδος.

Ένα μείζον πρόβλημα των Ελληνικών Πανεπιστημίων και Πολυτεχνείων, είναι το πολύ περίεργο Άσυλο και η αδυναμία επέμβασης της Ελληνικής Αστυνομίας με άμεσο τρόπο, όταν υπάρχουν εγκληματικότητα, διακίνηση ναρκωτικών και διάφορες παράνομες ενέργειες.

Η ριζική νομοθετική και πρακτική ρύθμιση αυτού του προβλήματος θα κάνει τα ΑΕΙ να λειτουργούν με απόλυτη ασφάλεια και μάλιστα επί συνεχούς 24ώρου βάσεως, χωρίς φόβους, χωρίς κινδύνους και χωρίς προβλήματα για όλη την πανεπιστημιακή κοινότητα.

Επειδή υπάρχουν πολλές προφάσεις από συγκεκριμένες παρατάξεις, μπορώ να συμπληρώσω, ότι η «ελεύθερη διακίνηση ιδεών δεν κινδυνεύει από την Ελληνική Αστυνομία! αλλά από τρομοκράτες και σκοτεινούς τύπους, που κατασκευάζουν και αποθηκεύουν βόμβες Μολότωφ και ναρκωτικά σε χώρους των Πανεπιστημίων».

3.2 Σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου

Τα πανεπιστήμια και όλα τα παρεμφερή Ιδρύματα της χώρας χρειάζονται, ανάλογα με τις κοινωνικές, οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις, εντός και εκτός Ελλάδος, να αναπροσαρμόζουν το θεσμικό-νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας τους, ώστε για ένα σταθερό χρονικό διάστημα 30-40 έτη να αποκτούν ένα πλαίσιο λειτουργίας πιο εύστοχο και αποτελεσματικό. Ο νόμος του 1932, που καταρτίστηκε με τη σοφία του μεγάλου Έλληνα Καθηγητή Μαθηματικών Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή, σύμφωνα με τα καλύτερα πρότυπα των Πανεπιστημίων της Ευρώπης, ήταν εξαιρετικά λειτουργικός μέχρι το 1982, δηλαδή επί μία 50/ετία. Τότε το ΠΑΣΟΚ του μακαρίτη Ανδρέα Παπανδρέου, θεώρησε ότι έπρεπε να τον αναθεωρήσει με αρκετές καινοτομίες, περνώντας από τη Βουλή το Νόμο 1268/1982. Η δομή και η λειτουργία των Πανεπιστημίων και Πολυτεχνείων άλλαξε ριζικά:

α. με κατάργηση της έδρας και εισαγωγή του Τομέα των ευρύτερα συγγενών μαθημάτων (3-6 τομείς κατά Τμήμα ή κατεύθυνση Σπουδών)

β. με εισαγωγή πολλών επιμέρους Γενικών Συνελεύσεων κατά Τομέα, Εργαστήριο, Τμήμα, Σχολή(Κοσμητεία), Σύγκλητο και Πρυτανικό Συμβούλιο, πέραν των ειδικών συμβουλίων για εκλογές μελών ΔΕΠ, κατά βαθμίδα (Ειδικής Σύνθεσης) και των συμβουλίων των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών Α (M.Sc) και Β΄ (Διδακτορικού) κύκλου.

γ. Εισαγωγή πολλών βαθμίδων Πανεπιστημιακών Καθηγητών (Τακτικού Καθηγητή, Αναπληρωτή Καθηγητή, Επίκουρου Καθηγητή και Λέκτορα), καθώς και μερικές νέες διαβαθμίσεις του επιστημονικού και διοικητικού βοηθητικού προσωπικού.

Ο Νόμος 1268/82 βελτίωσε ορισμένα πράγματα, δημιούργησε πολλά νομικά ερωτήματα, ώστε να χρειάζονται συνεχώς γνωμοδοτήσεις των Νομικών Επιτροπών του Οικείου Πανεπιστημίου και του Υπουργείου Παιδείας. Πέραν τούτου κατά ένα προκλητικό τρόπο αύξησε τον κομματισμό σε όλα τα επίπεδα, φοιτητών, καθηγητών (με ελάχιστες εξαιρέσεις και του βοηθητικού προσωπικού), σε βαθμό που πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα, ώστε να απαλλαγεί το Πανεπιστήμιο από τέτοιες επιδράσεις.

Ο Νόμος-Πλαίσιο 4009/2011 της Υπουργού Παιδείας Άννας Διαμαντοπούλου, ψηφίστηκε με μία συγκλονιστική συναίνεση 255 βουλευτών, δηλαδή πλειοψηφία 85% και με πολλές καινοτομίες, όπως εφαρμόζονται ευρύτατα σε αμερικανικά και ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια. Η εισαγωγή π.χ. του Συμβουλίου Ιδρύματος σε όλα τα ΑΕΙ ήταν μία βάσιμη ελπίδα για τη βελτίωση πολλών πραγμάτων, πέραν των πολλών άλλων διορθωτικών-βελτιωτικών διατάξεων. Δυστυχώς ο Νόμος 4009, που εφαρμόστηκε στο διάστημα 2012-2016, αντιμετώπισε έναν τρομερό πόλεμο από πολλούς καθηγητές και Πρυτάνεις, διότι σε ορισμένες σημαντικές αρμοδιότητες ελέγχου των πανεπιστημιακών αρχών, το λόγο είχε το αντίστοιχο Συμβούλιο Ιδρύματος, το οποίο σε όλες τις περιπτώσεις απετελείτο από επίλεκτους συναδέλφους καθηγητές του εσωτερικού και του εξωτερικού.

Μερικές διατάξεις του Ν.4009/2011 εφαρμόζονται σήμερα σε συνδυασμό με το Ν. 1268/82 και ορισμένους νεότερους νόμους, αλλά είναι πολύ λυπηρό, ότι η ψήφιση ενός σημαντικού νόμου με συντριπτική συναίνεση του Ελληνικού Κοινοβουλίου 85% δεν έγινε σεβαστή, για λόγους κάποιων προσωπικών, κομματικών και ιδιοτελών συμφερόντων χωρίς να συνεκτιμάται η ευρύτερη αποδοχή του και το συμφέρον των Ελληνικών Πανεπιστημίων.



3.2.1 Λαθεμένες κινήσεις και ρυθμίσεις

Τον τελευταίο χρόνο 2018-2019, το Υπουργείο Παιδείας προχωρεί σε νομοθετήσεις, οι οποίες προκαλούν δέος και φόβο διάλυσης πολλών καλών θεσμών και μέτρων του παρελθόντος στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Μερικά παραδείγματα είναι χρήσιμα για καλύτερη αντίληψη των δημιουργούμενων προβλημάτων:

1. Είναι γνωστό σε όλους τους επιστήμονες, ότι το επίπεδο σπουδών των ΤΕΙ συγκρινόμενο με ένα αντίστοιχο Τμήμα σπουδών σε Πανεπιστήμιο ή Πολυτεχνείο έχει: α) κατώτερο επίπεδο σπουδών, β) πολύ διαφορετικούς στόχους εκπαίδευσης, γ) μειωμένη ερευνητική δραστηριότητα για παραγωγή νέας ειδικής γνώσης και ε) πολύ χαμηλότερο επίπεδο βαθμολογίας των εισαγομένων σπουδαστών του στη μεγάλη πλειοψηφία τους, σε σύγκριση με την ίδια ειδίκευση σε Πανεπιστήμιο ή Πολυτεχνείο. Το Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας έχει ήδη τελεσίδικα νομοθετήσει τη συγχώνευση των ΤΕΙ με τα Πανεπιστήμια και Πολυτεχνεία. Επιπλέον ένα εξαιρετικό Ίδρυμα ΑΕΙ το Διεθνές Πανεπιστήμιο στην Θέρμη Θεσσαλονίκης το συγχωνεύει με διάφορα ΤΕΙ της Μακεδονίας, μολονότι το Διεθνές Πανεπιστήμιο εργάζεται μόνον στα Αγγλικά και με σπουδαστές από ξένες χώρες και Έλληνες για M.Sc.

Στην από 27/5/2019 δημοσίευση της Νέας Διοικούσας Επιτροπής του Διεθνούς Πανεπιστημίου, το 25/μελές Συμβούλιο έχει 8 μέλη καθηγητές Πανεπιστημίου και 17 μέλη Καθηγητές ΤΕΙ από διάφορα ΤΕΙ της Μακεδονίας!

Αντί άλλων σχολίων θα παραθέσω μόνον το σχετικό σχολιασμό ενός εκλεκτού συναδέλφου Καθηγητή στο ΜΙΤ και στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), που ως ειδικός ερευνητής Πυρηνικής φυσικής και Στοιχειωδών Σωματιδίων στο CERN, δήλωσε σε αναλυτική συνέντευξή του στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της Κυριακής 19 Μαϊου 2019: «Κολοσσιαίο λάθος η συνένωση ΑΕΙ-ΤΕΙ» δήλωσε ο Καθηγητής Πάρης Σφήκας, προσθέτοντας: Ο εξαιρετικός επιστήμονας να μην κάνει εκπτώσεις, ενώ, αντίθετα, ο εξαιρετικός πολιτικός πρέπει να συγκεράσει απόψεις!

2. Σύμφωνα πάλι με την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, στα φύλλα της Τρίτης 28/5/2019 και της Παρασκευής 31/5/2019, οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ (επαγγελματικών λυκείων), με το άρθρο 8 του Ν.4521/2018 μπορούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στα ΑΕΙ (Πανεπιστήμια & Πολυτεχνεία), στα 60 νέα 2/ετή προγράμματα, που δημιουργήθηκαν γι΄ αυτούς στα 11 Ελληνικά Πανεπιστήμια και μάλιστα με επιλογή εισδοχής των ΕΠΑΛ.

Δυστυχώς, αυτά που μεθοδεύονται εις βάρος των Ελληνικών Πανεπιστημίων είναι αδιανόητα και εν πολλοίς απίστευτα, και θέλω να υποθέσω, ότι οι αρμόδιοι στο Υπουργείο Παιδείας σκέφθηκαν έστω λίγο τις αρνητικές παρενέργειες εις βάρος των Πανεπιστήμιων μας, που δεινοπαθούν την τελευταία 10/ετία από την μείωση κατά 40% του προσωπικού και κατά 76% της χρηματοδότησης τους?.



3.3 Αναγκαία μέτρα για άμεσες βελτιώσεις

Κατά την τελευταία 15/ετία συνταξιοδοτήθηκαν πολλοί συνάδελφοι καθηγητές καθώς και σημαντικός αριθμός μελών βοηθητικού και διοικητικού προσωπικού. Παράλληλα με την εμφάνιση της κρίσης λόγω υπερβολικού χρέους, υπερδανεισμού, μνημονίων έγιναν περικοπές σε χρηματοδοτήσεις και μισθοδοσίες, πρωτοφανείς για τη στοιχειώδη λειτουργία των επιστημονικών τομέων, εργαστηρίων και ερευνητικών δραστηριοτήτων. Είναι θαύμα, ότι ακόμη με πολλές θυσίες του απομείναντος προσωπικού, των πανεπιστημιακών αρχών και των υποδομών, αποφοιτούν πτυχιούχοι με εξαιρετικές γνώσεις, ικανότητες και διεθνή ανταγωνιστικότητα.

Αυτό αποδεικνύεται με τις διακρίσεις και την αποδοχή των νέων Ελλήνων πτυχιούχων σε διάσημα Πανεπιστήμια και Ιδρύματα του εξωτερικού, όπου δυστυχώς κατέφυγαν κατά εκατοντάδες χιλιάδες στα τελευταία χρόνια.

Αυτό όμως δε μπορεί να συνεχισθεί, διότι η Ελληνική Παιδεία και προπαντός τα Πανεπιστήμια και τα Πολυτεχνεία μας με το προσωπικό τους, τη σπουδάζουσα νεολαία και την άρτια εκπαίδευσή τους είναι κυριολεκτικά το Μέλλον του Έθνους και πολύ σημαντικό για όλους τους Έλληνες. Εάν δε εγκαταλείψουμε την Παιδεία χωρίς υποστήριξη, ακολουθεί το σκοτάδι του Μεσαίωνα και χειρότερη εξάρτηση από εκείνη των μνημονίων.

3.3.1 Επαναφορά της χρηματοδότησης

Η αποκατάσταση της χρηματοδότησης των ΑΕΙ θα πρέπει κατά προτεραιότητα να φθάσει τουλάχιστον στα επίπεδα του 2007 ή εάν είναι εφικτό να προσαυξηθεί ανάλογα με τις σύγχρονες ανάγκες, λόγω μεγαλύτερων αριθμών εισαγομένων, για τις εργαστηριακές και ερευνητικές ανάγκες και ιδιαίτερα για την κάλυψη πολλών οργανικών θέσεων καθηγητών (μελών ΔΕΠ) διαφόρων βαθμίδων. Το προσωπικό που συνταξιοδοτήθηκε για όλες τις κατηγορίες ΔΕΠ, βοηθητικό και διοικητικό πρέπει να αναπληρωθεί με βάση ένα συνεπές χρονοδιάγραμμα και αντίστοιχα κλιμακωτή κατανομή της χρηματοδότησης.

Όπως είπα κάποτε σε έναν Πρύτανη που ενδιαφερόταν για τις ελλείψεις της Σχολής μας: Δεν μπορεί να υπάρχει ένας μάχιμος και αξιόπιστος Στρατός χωρίς την κάλυψη όλων των νευραλγικών θέσεων προσωπικού, Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Στρατιωτών με ψυχή, άριστη εκπαίδευση και διαρκή εγρήγορση στο καθήκον!



3.3.2 Αναμόρφωση και εκσυγχρονισμός της διδακτέας ύλης

Το Πανεπιστήμιο παίρνει τους νέους αποφοίτους των Λυκείων 18-19 ετών, που επέτυχαν στις δύσκολες εισαγωγικές εξετάσεις και θα πρέπει, ανάλογα με το Τμήμα Σπουδών να τους διδάξει μία μεγάλη σειρά υποχρεωτικών και κατ΄ επιλογήν μαθημάτων (55-70) ανάλογα με τη διάρκεια σπουδών και τις απαιτήσεις της επιστήμης.

Το πολυτιμότερο πράγμα, αγαθό ή υπηρεσία που προσφέρει το ΑΕΙ και οι καθηγητές του είναι η υπεύθυνη διδασκαλία σύγχρονων, έγκυρων και ανταγωνιστικών συνόλων γνώσεων (δηλαδή μαθημάτων), τα οποία αθροιζόμενα και συνδυαζόμενα μεταξύ τους δίνουν μία ολοκληρωμένη επιστημονική συγκρότηση και την ανάλογη επαγγελματική επάρκεια στους πτυχιούχους κάθε Πανεπιστημιακού Τμήματος. Παράλληλα, με τη συναναστροφή με καθηγητές και ανταλλαγή διαφόρων απόψεων σε ποικιλία θεμάτων, οι φοιτητές κερδίζουν πολλά νέα μηνύματα, βιώματα, γνώσεις και εμπειρίες για πολύτιμες αρχές ηθικής δεοντολογίας στην επαγγελματική, δημόσια και οικογενειακή ζωή, όπως και για κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς.

Η πολύτιμη διδακτέα ύλη και οι γνώσεις που προσφέρονται σε κάθε ειδικό μάθημα, βρίσκεται σε μια συνεχή εξέλιξη και έναν διαρκή εμπλουτισμό, διότι από τα πορίσματα πάρα πολλών ερευνών, που πραγματοποιούνται και πολλαπλασιάζονται με ραγδαίους ρυθμούς σε όλη την Γη, κυρίως στις ανεπτυγμένες χώρες Ευρώπης, Αμερικής, Ιαπωνίας, Αυστραλίας, παράγονται πολύτιμες και πιο επίκαιρες-ανταγωνιστικές νέες γνώσεις, οι οποίες δημοσιεύοντα σε ειδικά επιστημονικά περιοδικά και στο διαδίκτυο.

Οι ειδικοί επιστήμονες οφείλουν να ενημερώνονται αδιαλλείπτως για ό,τι νεώτερο δημοσιεύεται στα ειδικότερα γνωστικά αντικείμενα που διδάσκουν ή ερευνούν. Μάλιστα υπάρχουν εξελισσόμενοι δείκτες αχρήστευσης γνώσεων κατά γνωστικό αντικείμενο, διότι έχουν παραχθεί πιο καλές, πιο χρήσιμες και πιο ανταγωνιστικές γνώσεις από έρευνες, που καθιστούν εν μέρει άχρηστες τις παλιές γνώσεις. Έτσι π.χ. στους Η/Υ και στα ηλεκτρονικά το ποσοστό αχρήστευσης γνώσεων πλησιάζει στο 80-90% ανά 10/ετία, στα δομικά υλικά στο 40-50% ανά 10/ετία, και σε άλλους συντηρητικούς κλάδους περιορίζεται στο 20-30% ανά 10/ετία ή και λιγότερο.

Αντιλαμβανόμαστε αμέσως, ότι οι Παραδόσεις, οι Σημειώσεις και τα βιβλία των διδασκομένων μαθημάτων θα πρέπει από κάθε υπεύθυνο και ενημερωμένο καθηγητή να αναμορφώνονται και να εκσυγχρονίζονται με νέα πολύ χρήσιμη γνώση, που προήλθε με αξιόπιστο τρόπο από σχετικές έρευνες για συγκεκριμένες συνθήκες. Αυτή η ανανέωση, καλό θα ήταν, να πραγματοποιείται ανά 3-5 έτη, με την προϋπόθεση, ότι το υπεύθυνο Πανεπιστήμιο χρηματοδοτεί την προμήθεια των αναγκαίων επιστημονικών περιοδικών, τον συνεχή εμπλουτισμό των βιβλιοθηκών καθώς επίσης την εξασφάλιση συνδρομών για την πρόσβαση σε ερευνητικούς διαδικτυακούς ιστοτόπους, με τις δέουσες πληρωμές για τις άδειες χρήσης των.



3.3.3 Εντατικοποίηση των σπουδών

Ως γνωστόν, στα Ελληνικά ΑΕΙ το ακαδημαϊκό έτος στις πλείστες σχολές και τμήματα διαρκεί για μαθήματα (διδασκαλία) περίπου 7 μήνες με περίπου 3,5 μήνες ανά διδ. Εξάμηνο, δηλαδή το χειμερινό: Οκτώβριος-15 Ιανουαρίου και το θερινό 20 Φεβρουαρίου-30 Μαίου συν τρείς (3) μήνες εξετάσεις Φεβρουάριος+Ιούνιος+Σεπτέμβριος και τρείς (3) μήνες διακοπές Χριστούγεννα+Πάσχα (2χ15 ημέρες)+Ιούλιος+Αύγουστος.

Οι καθαρές εβδομάδες διδασκαλίας+εργασίας κυμαίνονται στις 12-13 ανά διδακτικό εξάμηνο (=max 26 εβδομάδες δηλαδή ο μισός χρόνος είναι διακοπές και εξετάσεις. Πιστεύω και προτείνω οι παραγωγικές εβδομάδες πρέπει να ανέλθουν στις 36 κατ΄έτος συντομεύοντας τις εξετάσεις σε 15 ημέρες ανά περίοδο και αυξάνοντας τα διαγωνίσματα μίας (1) ώρας κατά τη διάρκεια των παραδόσεων. Συγκριτικά αναφέρω, ότι οι εβδομάδες εργασίας (διδασκαλίας) στην Πολωνία και άλλες βόρειες χώρες ανέρχονται στις 42 εβδομάδες κατ΄ έτος.

Τα μαθήματα θα πρέπει να διακριθούν στα Πρωτεύοντα και τα Δευτερεύοντα ή συμπληρωματικά-ενημερωτικά. Στα Πρωτεύοντα πρέπει να αυξηθούν οι ώρες διδασκαλίας και αυτονόητα με αύξηση της διδακτέας ύλης. Μεγαλύτερη έμφαση πρέπει να δοθεί σε εφαρμογές στην πράξη. Γενική διαπίστωση είναι ότι εκτός λίγων εξαιρέσεων, τα περισσότερα Τμήματα σπουδών δίνουν υπερβολικά μεγάλη θεωρητική κατάρτιση με λίγες πρακτικές εφαρμογές, σε σύγκριση με χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. Τέλος, έμφαση μεγάλη πρέπει να δοθεί στην μεθοδολογία σκέψεως, ανάλυσης και προσέγγισης στην επίλυση προβλημάτων.

Τα διάφορα Τμήματα Σπουδών των ΑΕΙ θα πρέπει να συνδεθούν και να φέρουν σε επαφή τους φοιτητές τους με την πραγματική ζωή και εφαρμογή του κάθε χωριστού γνωστικού αντικειμένου με την Οικονομία, Τράπεζες, το Εμπόριο, την Βιοτεχνία-Βιομηχανία, Γεωργία, Κτηνοτροφία Ορεινή υπανάπτυκτη Οικονομία, Μέση και Δημοτική Εκπαίδευση, Τέχνες Πολιτιστικά κέντρα κ.λπ. κ.λπ.

Οι σπουδάζοντες πριν λάβουν το πτυχίο τους πρέπει να γνωρίζουν τι σημαίνουν και πως διαμορφώνονται οι απαιτήσεις στην αληθινή ζωή του επαγγέλματός τους.

Τέλος, θα πρέπει να προωθηθεί η ιδέα κάθε πτυχιούχος, κατά την αποφοίτησή του να γνωρίζει πολύ καλά τουλάχιστον Δύο (2) ξένες γλώσσες, εκ των οποίων η μία θα πρέπει να είναι η Αγγλική σε επίπεδο Proficiency με έγκυρο πτυχίο.

Η ζωή από εδώ και πέρα θα είναι πολύ σκληρή για τους Έλληνες. Οι νέοι πτυχιούχοι από ΑΕΙ θα πρέπει να είναι πολύ καλά προετοιμασμένοι για τον εαυτόν τους, την Πατρίδα και την Οικογένειά τους.

4. Επίλογος

Η Ελληνική Παιδεία σε όλα τα επίπεδά της θα πρέπει να υποστηριχθεί από όλους τους φορείς και οργανισμούς και να μείνει μακριά από κομματικές αντιπαραθέσεις κα σχετικές επιρροές.

Η ενίσχυση της Ελληνικής Παιδείας θα δώσει πολύτιμους καρπούς για την ανάπτυξη και ευημερία της Ελληνικής Πατρίδας, με παράλληλη ισχυροποίησή της.

Στην προκείμενη εισήγηση, θεώρησα σκόπιμο να μην επεκταθώ στα ειδικά προβλήματα και τις ανάγκες που έχουν οι Ελληνικές μεταπτυχιακές σπουδές, τόσο παλαιότερα όσο και στη σύγχρονη εποχή με την αυξημένη ζήτησή τους από πολλά Ελληνόπουλα και ξένους.

Πιστεύω, ότι θα ήταν πολύ χρήσιμη μία συμπληρωματική εισήγηση από μέρους μου, τουλάχιστον 40-50 λεπτών, αλλά σε μία άλλη σχετική διοργάνωση, με συγκερασμό των τάσεων στην Ευρώπη και την Βόρεια Αμερική, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες και τις ανάγκες της Ελλάδος.


(Έμφαση στην Ανωτάτη)*