Τρίτη, 21 Απριλίου 2020

Λόρδος Σακς - Πήραμε λάθος δρόμο…

Senicide/Γεροντοκτονία: Θανάτωση των ηλικιωμένων - «Η λέξη Senicide σημαίνει τη σκόπιμη δολοφονία των ηλικιωμένων και, παρόλο που προϋπήρξε (της Γενοκτονίας), είναι λιγότερο γνωστή»

Ομολογώ πως δεν είχα ξανακούσει αυτήν τη λέξη. Την διάβασα στο άρθρο του Σκωτζέζου ιστορικού Niall Ferguson στους «Κυριακάτικους Τάιμς» του Λονδίνου, 22 Μαρτίου 2020, με αναδημοσίευση στις 23 Μαρτίου 2020 στο www.theglobeandmail.com.

Ο ιστορικός εξηγεί ότι, σε αντίθεση με τη «Γενοκτονία (Genocide)», που σημαίνει τη μαζική εξόντωση ανθρώπων, η οποία, χάρη στον Πολωνο-Εβραίο πρόσφυγα την περίοδο του Ναζισμού, Raphael Lemkin, αναγνωρίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη, με την ομόφωνη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης το 1946, και καταδικάστηκε ως τέτοια, το Senicide όχι. Μόνο δύο βιβλία γράφτηκαν όλα και όλα γι’ αυτό. Η λέξη Senicide σημαίνει τη σκόπιμη δολοφονία των ηλικιωμένων και, παρόλο που προϋπήρξε (της Γενοκτονίας), είναι λιγότερο γνωστή: “Senicide, the deliberate murder of the elderly, though of older provenance is less well known”. Και παραθέτει ο ιστορικός διάφορα ιστορικά παραδείγματα.
Στο άρθρο του «Κάποιοι ηγέτες δεν έμαθαν από το Sars - και θα το πληρώσουν οι ηλικιωμένοι», τόνιζε: «Δεν είναι μόνο η ανευθυνότητα του Donald Trump που ζήμιωσε. Υπήρξαν και άλλες αποτυχίες από εκείνες ακριβώς τις οργανώσεις που υποτίθεται προετοιμάζουν τις χώρες για τέτοιους κινδύνους. Στις ΗΠΑ υπήρξε σκανδαλώδης ανεπάρκεια εξετάσεων (testing kits). Στο Ηνωμένο Βασίλειο η πολιτική αρχικά βασίστηκε στο ότι θα ήταν καλύτερα αν στόχευαν σε μια γρήγορη ‘αγέλη ανοσίας’, μέχρι που επιδημιολόγοι τούς υπέδειξαν ότι αυτή η πολιτική θα είχε καταστροφικές συνέπειες… Για τις πλάνες αυτές, οι ΗΠΑ και το ΗΒ άργησαν να κινηθούν στην υιοθέτηση μέτρων όπως τη μαζική εξέταση (testing), την επιβολή κοινωνικής απομάκρυνσης και την ανίχνευση που με επιτυχία επέβαλαν ασιατικές χώρες… Πόσος κόσμος τελικά θα πεθάνει; Δεν γνωρίζουμε…».
Και ολοκλήρωσε:
«Οι εξερευνητές Knud Rasmussen και Gontran de Poncins ανέφεραν ότι το senicide ακόμα ασκείτο από τους Netsilik Inuits στη νήσο King William Island του Καναδά, πρόσφατα ακόμα, στη δεκαετία του 1930. Όμως το senicide ποτέ δεν θα γίνει ανεκτό εν έτει 2020, τουλάχιστον στις μοντέρνες, αναπτυγμένες δημοκρατίες. Εκείνες οι αμαρτίες, παραλείψεις και εντολές που οδηγούν σε senicide, όπως και οι υπεύθυνοι των γενοκτονιών του 20ού αιώνα, θα κριθούν αυστηρά, όχι μόνο από την Ιστορία, αλλά και από τους ψηφοφόρους – και πολύ πιθανόν και από δικαστές επίσης».
«The explorers Knud Rasmussen and Gontran de Poncins reported that senicide was still practiced by the Netsilik Inuits of King William Island in Canada as recently as the 1930s. But senicide will never be tolerated in the 2020s, least of all in modern, developed democracies. Those whose sins of omission and commission lead to nationwide senicides will, like the perpetrators of genocides in the 20th century, be judged harshly, not only by history, but also by voters – and quite possibly by judges, too».
Η λέξη senicide βρήκα ότι είναι μια λατινική σύνθεση (senex (“old”) + -cide), όμως υπάρχει και η ελληνική «geronticide» γεροντοκτονία.
Πρώην Chief Rabbi Lord Jonathan
Sacks: Πήραμε λάθος δρόμο…
O πρώην Αρχιραβίνος λόρδος Jonathan Sacks (former Chief Rabbi), σε τηλεοπτική συνέντευξή του στις 23 Μαρτίου 2020 στην Emily Maitlis (BBC 2 Newsnight), έδωσε τη δική του μαρτυρία για την κατάντια της σημερινής κοινωνίας. Για την ανάγκη αναθεώρησης του τρόπου ζωής μας, ότι ο κορωνοϊός θα δοκιμάσει το έθνος (ΗΒ) όπως δοκιμάστηκε και κατά τη διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, αλλά και ότι θα το ξεπεράσουμε ως καλύτεροι άνθρωποι…
Αναλυτικότερα είπε μεταξύ άλλων: «Γεγονότα όπως ο κορωνοϊός, το χειρότερο σίγουρα στη δική μου ζωή, κάποτε προβάλλουν τον χειρότερο εαυτό του ανθρώπου, όπως ταυτόχρονα και τον καλύτερο. Αυτήν τη στιγμή σε όλη τη χώρα ομάδες ανθρώπων τρέχουν να βοηθήσουν τους ευάλωτους ανθρώπους με προμήθειες, φάρμακα που χρειάζονται. Είναι όπως το πνεύμα κατά τη διάρκεια του πολέμου (2 ΠΠ), θα δούμε περισσότερο το ‘εμείς’ στη χώρα… Αυτή η φυσική απομόνωση εν πάση περιπτώσει θα πάει χέρι με χέρι με την συναισθηματική και ηθική αλληλεγγύη».
Στην ερώτηση κατά πόσον πρέπει, στην πράξη, να απαγορεύουμε στους γονείς μας την κοινωνική επαφή, γιατί είναι αναγκαίο να ακολουθήσουμε τις κυβερνητικές οδηγίες, ή να υπακούμε στις ανάγκες τους, απάντησε:
«Η τέχνη βρίσκεται στο να τα κάνουμε αμφότερα την ίδια ώρα. Κάποτε θα δω τα εγγόνια μου από το Whatsapp ή το facetime ή το facebook, θα μου λείψει η απευθείας επαφή, αλλά συνεχίζω να αγαπώ το χαμόγελό τους όταν η κόρη μου μού στέλνει φωτογραφίες, θα τους τηλεφωνώ… Πιστεύω είναι πολύ σημαντικό να μην εκθέτουμε την οικογένεια σε αχρείαστους κινδύνους. Θα το ξεπεράσουμε είτε σε 3 μήνες είτε σε 6 μήνες είτε περισσότερο, θα το ξεπεράσουμε ασφαλείς και ζωντανοί. Αυτό είναι το πιο σημαντικό… Κρατήστε τους 6 πόδια μακριά… Νομίζω υπάρχουν τρόποι να κρατηθούμε μακριά και να κάνουμε τους ευπαθείς να μη νιώθουν εγκαταλειμμένοι. Υπάρχουν τα τηλέφωνα, τα διάφορα ηλεκτρονικά μέσα να τους ικανοποιούμε δίχως να τους θέτουμε σε κίνδυνο».
Κηδείες
Ο Λόρδος Sacks περιέγραψε και πόσο συγκινητικό ήταν γι’ αυτόν η τελετή κηδείας που ήδη έκανε για κάποιο άτομο εν τη παρουσία ελαχίστων και σε απόσταση, που διαφορετικά θα είχε εκατοντάδες συγγενείς και φίλους να τον αποχαιρετήσουν. Ακριβώς, γιατί γνωρίζουν όλοι πόσο σημαντικό είναι να μην παρευρεθούν. Όταν όλο αυτό θα ξεπεραστεί, θα τον θυμηθούν όπως πρέπει…
Ευαισθητοποίηση για αλληλοβοήθεια
«Νομίζω ότι θα περάσουμε μια δοκιμασία ως έθνος, όπως ακριβώς τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο… Θα το ξεπεράσουμε με τους νέους ανθρώπους μας, με τον καθένα που θα ζήσει να έχει μια αίσθηση ταυτότητας με τους άλλους, πιο ισχυρή για δέσμευση να βοηθά τους άλλους στην ώρα ανάγκης. Αυτός είναι ένας τραγικός τρόπος, όμως, ίσως να ήταν το τελευταίο που χρειαζόμασταν ως έθνος και ως κόσμος (παγκοσμίως)».
Παγκοσμιοποίηση
«Νομίζω αυτή η κατάσταση θα αλλάξει ουσιαστικά τον χαρακτήρα της νέας γενιάς. Όταν ένας μικροσκοπικός ιός έχει γονατίσει ολόκληρη την ανθρωπότητα, δεν μπορεί να μείνει ανέπαφος ο χαρακτήρας του ανθρώπου. Επομένως αυτό θα μας κάνει πιο ευαίσθητους σε θέματα όπως την κλιματική αλλαγή. Δεν πιστεύω ότι θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας όπως είχαμε πριν. Πώς μπορούμε να βασιζόμαστε, για την κατασκευή βιομηχανικών προϊόντων, εξολοκλήρου στην Κίνα, για τα φαρμακευτικά μας στην Ινδία, πρέπει να γίνουμε ως κράτη πιο αυτοδύναμα, και αυτό θα βοηθήσει μεγάλη μάζα ανθρώπων που έμειναν πίσω, λόγω της παγκοσμιοποίησης. Γι’ αυτό πιστεύω ότι θα έχουμε καλά αποτελέσματα, αφού το ξεπεράσουμε. Είναι ζήτημα να διατηρήσουμε το θάρρος μας, την εμπιστοσύνη μας, την ελπίδα μας… Πριν από 100 χρόνια, την τελευταία φορά που υπήρξε πανδημία, δεν γνωρίζουμε ακριβώς πόσα άτομα πέθαναν κατά τη διάρκεια της ισπανικής γρίπης, λέγεται μεταξύ 20 και 50 εκατομμυρίων. Σήμερα είμαστε σε πολύ διαφορετικές συνθήκες στην ιατρική…».
Η χλιδή και τα τρωτά μας
«Στον Ιουδαϊσμό ο Θεός μάς λέγει να επιλέγουμε τη ζωή, δεν μας λέγει πεθαίνετε για τους άλλους, μας λέγει επιλέγετε τη ζωή, γι’ αυτό πολλοί Εβραίοι γίνονται γιατροί κ.ά. Όμως, αυτό είναι και το πλησιέστερο για μιαν αποκάλυψη, ακόμα και για τους άθεους. Εδώ, ξαφνικά είδαμε τα τρωτά μας, εδώ και έναν αιώνα ζούσαμε σε μια πρωτοφανή χλιδή, μια πρωτοφανή ελευθερία, μια πρωτοφανή αισιοδοξία και ξαφνικά βρεθήκαμε αντιμέτωποι με τα τρωτά μας. Στο τέλος της ημέρας, έστω και δίχως τον Θεό, πρέπει να πούμε είτε δουλεύουμε μαζί και επιβιώνουμε είτε παίρνουμε μοναχικό δρόμο και εξαφανιζόμαστε… Είναι απόλυτα αλήθεια και ενθαρρυντικό το γεγονός ότι ο κόσμος ζητεί από την κυβέρνηση πιο σκληρά μέτρα… Μια αποκάλυψη της αναπόσπαστης σύνδεσης της φύσης με την ανθρωπότητα… Οι πραγματικοί ήρωες είναι όλο το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό, γιατροί, νοσοκόμοι, επιστήμονες, ειδικοί, αλλά και το ευρύ κοινό που πάντα προβάλλει ηρωικά, βάζοντας το κοινό καλό υπεράνω του ιδιωτικού συμφέροντος».
Η Κίνα
Ερώτηση: «Ποιος νομίζετε ηγείται παγκοσμίως σήμερα; Ο David Miliband (πρώην Εργατικός Πολιτικός και Υπ. Εξωτερικών του ΗΒ) ισχυρίζεται ότι είναι η Κίνα, που έμαθε από το μάθημά της και θέλει να το μοιραστεί μαζί μας».
Απάντηση: «Δεν το νομίζω, η Κίνα δεν είναι φιλελεύθερη δημοκρατία. Νομίζω ότι ο ηγέτης εδώ είναι η ανθρωπότητα… Μόνο η Δύση έχει προωθήσει την έννοια για την ιερότητα του ατόμου και μαζί τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Το θέμα είναι το ισοζύγιο».
Ερώτηση: «Είχαμε πέραν του δέοντος φιλελεύθερη δημοκρατία;».
Απάντηση: «Είχαμε πέραν του δέοντος ατομικισμό, πέραν του δέοντος φιλελεύθερη δημοκρατία και πολύ λίγη έννοια για συλλογικότητα ως ανθρωπότητα και ως έθνος. Μιλήσαμε πέραν του δέοντος για δικαιώματα και πολύ λίγο για ευθύνες και δεν ξέρω γιατί το αφήσαμε να μας ξεφύγει, γιατί δίχως ευθύνες στο τέλος δεν έχεις ούτε δικαιώματα… Σήμερα η Δύση έχει χάσει τον δρόμο της… Πολύς ατομικισμός και πολύ λίγη συλλογική ευθύνη, γι’ αυτό σήμερα η Κίνα πρωτοπορεί, το ίδιο και η Σιγκαπούρη. Δέστε τα αποτελέσματα των εξετάσεων στα σχολεία της Σιγκαπούρης. Επειδή τονίζουν την ευθύνη και την πειθαρχία και όχι απλώς την αίσθηση σπουδαιότητας για τον εαυτό μας (self esteem). Η Βρετανία και οι ΗΠΑ έχουν μείνει πίσω σ’ αυτές τις εκπαιδευτικές οδηγίες. Το θέμα είναι η πειθαρχία, ευθύνη, τιμωρία, όλα αυτά τα πράγματα που είναι ηθικά, εμείς τα πετάξαμε όλα έξω από το εκπαιδευτικό σύστημα στο όνομα της αυτο-εκτίμησης…».
Τελειώνοντας: «Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ αυτήν την περίοδο (πριν και μετά τον κορωνοϊό). Όπως άνθρωποι δεν ξέχασαν ποτέ τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, οι γονείς μου τον θυμόνταν ολοζώντανο, γιατί υπήρξε τόσο έντονος στη ζωή τους, αφού όταν βρεθείς πρόσωπο με πρόσωπο με τον κίνδυνο μαζί με άλλο κόσμο, δεν το ξεχνάς ποτέ. Γι’ αυτό πιστεύω ότι αυτό που περνούμε θα μείνει στη μνήμη και θα αλλάξει τον καθένα από εμάς και, όσο σκληρό και αν φαίνεται να το λέμε, θα κοιτάμε πίσω και θα λέμε βγήκαμε καλύτεροι άνθρωποι».
Ας το ελπίσουμε…
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος