Τετάρτη, 28 Οκτωβρίου 2020

Ο Άγιος Δημήτριος, ο Πολιούχος της Θεσσαλονίκης

 Απο τους ενδοξότερους και δημοφιλέστερους αγίους της Ορθόδοξης Χριστιανικής θρησκείας. Είναι πολιούχος της Θεσσαλονίκης όπου γεννήθηκε, έζησε και μαρτύρησε. 



Από τους ενδοξότερους και δημοφιλέστερους αγίους της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας, μαζί με τον Άγιο Γεώργιο. Είναι πολιούχος της Θεσσαλονίκης, στην πόλη που γεννήθηκε, έζησε και μαρτύρησε. Η μνήμη του εορτάζεται (και από τους Καθολικούς) στις 26 Οκτωβρίου και στις 8 Νοεμβρίου γι’ αυτούς που ακολουθούν το Ιουλιανό Ημερολόγιο (Παλαιοημερολογίτες).

Ο Δημήτριος γεννήθηκε γύρω στο 280 στη Θεσσαλονίκη, επί αυτοκράτορος Μαξιμιανού, και καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια. Σε νεαρή ηλικία κατατάχθηκε στον ρωμαϊκό στρατό και έφτασε ως το βαθμό του χιλίαρχου, σε ηλικία μόλις 22 ετών. Φύση φιλομαθής και ερευνητική αναζητούσε το υψηλό και το αληθινό και το βρήκε στη χριστιανική πίστη, της οποίας έγινε διαπρύσιος κήρυκας στη Θεσσαλονίκη.


Σχημάτισε ένα κύκλο νεαρών μαθητών και τους δίδασκε την Αγία Γραφή στις υπόγειες στοές κοντά στα δημόσια λουτρά της πόλης. Κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας συνάθροισης, οι ειδωλολάτρες τον συνέλαβαν και τον οδήγησαν ενώπιον του αυτοκράτορα Μαξιμιανού, που παρεπιδημούσε στη Θεσσαλονίκη. Όταν ο αυτοκράτορας του ζήτησε να απαρνηθεί την πίστη του, ο Δημήτριος του απάντησε: «Τω Χριστώ μου πιστεύω μόνον». Ο Μαξιμιανός εξοργισμένος από τη θαρραλέα στάση του αξιωματικού του διέταξε να τον φυλακίσουν.

Εν τω μεταξύ, ένας από τους μαθητές του Δημητρίου, ο Νέστορας, παρουσιάστηκε στο στάδιο της Θεσσαλονίκης, όπου ο Μαξιμιανός διοργάνωνε αθλητικούς αγώνες και ζήτησε να αγωνιστεί εξ ονόματος των χριστιανών με τον θηριώδη και ακατανίκητο παλαιστή Λυαίο, ειδωλολάτρη καταγόμενο από το Σίρμιο της Πανονίας (σημερινή Μητροβίτσα Σερβίας). Με την πεποίθηση ότι έχει τη χάρη και τη βοήθεια του Θεού, ο Νέστορας μπήκε στην παλαίστρα και όχι μόνο νίκησε τον Λυαίο, αλλά τον σκότωσε, όπως ο Δαυίδ τον Γολιάθ στην Παλαιά Διαθήκη. 

Οργισμένος ο Μαξιμιλιανός απο την ήττα του εκλεκτού του, διέταξε τον αποκεφαλισμό του Νέστωρα και την θανάτωση του Δημητρίου με λογχισμούς. 

Ο Δημήτριος τάφηκε στον τόπο του μαρτυρίου του όπου αργότερα κτίστηκε περίβλεπτος ναός προς τιμήν του. Απο τον τάφο του ανέβλυζε μύρο, εξ ού και η ονομασία Μυροβλύτης. 

Σπάνια ένας άγιος έχει ταυτιστεί με μία πόλη, όσο ο Άγιος Δημήτριος με τη Θεσσαλονίκη. Θεωρήθηκε ανέκαθεν από τους Έλληνες ο φρουρός της πόλης, που μαζί με το λαό αγωνίζεται εναντίον των Σλάβων, Αβάρων, Αράβων, Νορμανδών, Φράγκων, Τούρκων και άλλων βαρβάρων. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε τη Θεσσαλονίκη ανήμερα της εορτής του Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου 1912), γεγονός που θεωρήθηκε θαύμα.

Απολυτίκιο Αγίου Δημητρίου

Μέγαν εύρατο εν τοις κινδύνοις, σε υπέρμαχον, η οικουμένη, Αθλοφόρε τα έθνη τροπούμενον. Ως ουν Λυαίου καθείλες την έπαρσιν, εν τω σταδίω θαρρύνας τον Νέστορα, ούτως Άγιε, Μεγαλομάρτυς Δημήτριε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.


Μέρος του ποιήματος του Ιωάννη Πολέμη για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης όπως το τραγουδούσαμε όταν ήμασταν παιδιά: 


Θεσσαλονίκη πού ‘σβηνες με του καιρού το διάβα
καντήλι που τρεμόφωτο για λάδι λαχταρά 
από βραδύς κοιμήθηκες δυστυχισμένη σκλάβα,
και την αυγούλα ξύπνησες αρχόντισσα, κυρά.

Τί να ’βλεπε στον ύπνο της; τί νάταν τ' όνειρό της;
-Τον Άη Δημήτρη έβλεπε στο άτι το γοργό
που ροβολώντας έκραζε με τη φωνή της νιότης:
"Άνοιξε πόρτα της σκλαβιάς, η Λευτεριά είμ' εγώ!"


Και το υπόλοιπο:

Κι' άνοιξ' η πόρτα ορθάνοιχτη μπροστά στον καβαλλάρη

κ' εμπήκ' εκείνος κ' έλαμψε σαν τον Αυγερινό,
κ' υψώνοντας και παίζοντας τ' αστραφτερό κοντάρι
έδειξε με το δάκτυλο του Ολύμπου το βουνό.

Κ' έστρεψ' εκεί τα μάτια της η σκλάβα η πονεμένη
κι' αγνάντεψε αστραπόλαμπρη του Ολύμπου την κορφή,
κι' είδε απ' τη ράχη στην πλαγιά γοργά να κατεβαίνει
η Ώμορφη, η Πεντάμορφη, του Ήλιου η αδελφή.

Η κόμη της ανέμιζεν, ιτιά χρυσοκλωνάτη,
τα στήθη της χιονόλευκα, τα μάτια γαλανά,
στο χέρι της τη φλογερή γυμνή ρομφαία εκράτει
κι' ολόχρυσα αντιφέγγιζαν τ' απόμακρα βουνά.

Κατέβηκε κ' εδιάβηκε τη διάπλατη την πόρτα
η Ώμορφη, η Πεντάμορφη, του Ήλιου η αδελφή,
κι' όπου πατούσε ευώδιαζε, και τ' άνανθα τα χόρτα
ρόδα και κρίνους άνθιζαν σε κάθε της στροφή.

Κ' έπεσ' η σκλάβα ταπεινά μπρος στην ωραία παρθένα
γονατισμένη, αμίλητη, σκυμμένη, ντροπαλή
κ' εκείνη την ανάγειρε με χέρια ανδρειωμένα
και την εσφικταγκάλιασε μ' ατέλειωτο φιλί.

Και τη στιγμή που σμίξανε για το φιλί τα χείλια,
έπεσαν, βροντοκόπησαν τα σίδερα τα βαρειά,
οι αλυσίδες έσπασαν, στόματ' αγγέλων χίλια
αθώρητα ετραγούδησαν το "Χαίρε, Ελευθεριά!"...

Κ' η σκλάβα εξύπνησε με μιάς πετιέται απ' το κρεββάτι,
τα ξαφνιασμένα μάτια της στα κάστρα της κολλά-
Όχι δεν ήταν όνειρο, νά τη η παρθένα, νά τη!




ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Θεσσαλονίκη: Στον προαύλιο χώρο του Αγίου Δημητρίου, πραγματοποιήθηκε σήμερα η λιτανεία της εικόνας της Παναγίας της Παραμυθίας, των λειψάνων και της εικόνας του Πολιούχου.

Κυριακή, 25 Οκτωβρίου, 2020









https://www.agdimitriosthes.gr/