Κυριακή, 8 Νοεμβρίου 2020

Εν Θεσσαλονίκη 1913-1951

.



Αγαπητοί, 

Το βιβλίο αυτό του ομότιμου καθηγητή του Α.Π.Θ. κ. Αθ. Ε. Καραθανάση, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κυριακίδη, καλύπτει την περίοδο 1913-1951, κατά την οποία η Θεσσαλονίκη καθίσταται το επίκεντρο των γεγονότων, που προεκτείνονται και προς την λοιπή Ελλάδα. Τέτοια ήταν, για παράδειγμα, η Κυβέρνηση της Εθνικής Αμύνης, το ανάθεμα του Βενιζέλου, οι δίκες των αρχιερέων που αναμίχθηκαν σ' αυτό, ο Εθνικός Διχασμός, η διοικητική οργάνωση των λεγομένων Νέων Χωρών, η παρουσία της Συμμαχικής Στρατιάς της Ανατολής στην Θεσσαλονίκη κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι νίκες του ελληνικού στρατού στο μακεδονικό μέτωπο. Τα γεγονότα αυτά καταγράφονται στο περιοδικό της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης Γρηγόριος ο Παλαμάς, που ιδρύθηκε το 1917 από τον Μητροπολίτη Γεννάδιο Αλεξιάδη (1912-1951), σταθερό υποστηρικτή, ο ίδιος και οι συνεργάτες του, του Ελευθερίου Βενιζέλου.
 Ο συγγραφέας του βιβλίου στηρίχθηκε στα δημοσιεύματα του περιοδικού αυτού, τα οποία, όπως ο ίδιος γράφει, παραθέτει, σπάνια, όμως, τα σχολιάζει, αρκούμενος στην ένταξή τους στο ιστορικό τους πλαίσιο.
 Η ίδια τάση χαρακτηρίζει το περιοδικό και μετά την βασιλική παλινόρθωση του 1922, πολύ διακριτικά τώρα, δημοσιεύοντας την δράση του Γενναδίου και τον συνεργατών του στον καθαγιασμό των βυζαντινών ναών και την προστασία των μνημείων, την προβολή των ελληνικών νικών στο μικρασιατικό μέτωπο και την Γενοκτονία των Ποντιακού Ελληνισμού.Τα επόμενα, μετά το 1922, χρόνια ο Γεννάδιος και οι συνεργάτες του εργάσθησαν δραστήρια για την αποκατάσταση των προσφύγων, την ανέγερση σχολείων και ναών στους προσφυγικούς οικισμούς, την ανέγερση του κατεστραμμένου ναού του Αγίου Δημητρίου, που είχε καεί το 1917, στην μεγάλη πυρκαγιά, την ίδρυση του Α.Π.Θ., το μέγαρο της Χ.Α.Ν.Θ. 
Με τις συντηρητικές του αρχές το περιοδικό έλαβε αρνητική θέση απέναντι στην Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση, αλλά θετική στην μεταξική δικτατορία. Κατά την Κατοχή, από την έναρξή της, ο Μητροπολίτης και οι συνεργάτες του στήριξαν το εθνικό φρόνημα των Θεσσαλονικέων, οργάνωσαν συσσίτια, παρακολούθησαν, με αγωνία τον Εμφύλιο και στήριξαν τα θύματά του.
 Στήριξαν, τέλος, με πάθος τα εθνικά δίκαια στην Β.΄Ηπειρο, την Κύπρο, και τα Δωδεκάνησα.


Ιωάννης Λεοντιάδης <ioannes.leontiades@gmail.com>