Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2020

Η μόνη λύτρωση...



Του Χρύσανθου Λαζαρίδη


Το "Πολυτεχνείο" κάποτε όλοι το υμνούσαν! Σήμερα πολλοί το πετροβολούν...

Και τους νέους ανθρώπους, τους αφήνει μάλλον αδιάφορους.

Σαν ένα τοτέμ μιας θρησκείας που ξέφτισε...

Σαν ένα σύμβολο μιας θυσίας που σήμερα πια δεν εμπνέει...

Σαν ένα φάντασμα που κάποιους τους στοιχειώνει, αλλά οι περισσότεροι το αγνοούν - κάποιοι ίσως το χλευάζουν...

Για μας που το ζήσαμε, είναι θλιβερό να μιλάμε πια γι' αυτό. 

Το κρατάμε στην καρδιά μας, σαν μια κορυφαία στιγμή που σημάδεψε τα νιάτα μας.

Και το απωθούμε στο υποσυνείδητό μας, σαν τα κρίματά μας...


Το Πολυτεχνείο είναι πέντε πράγματα ταυτόχρονα:

--Είναι ένα κομμάτι από την Ιστορία μας. Από την Ιστορία του τόπου μας...

--Είναι επίσης ένας μύθος. Ένας καθεστωτικός μύθος, που βόλεψε πολλούς κατά καιρούς, αλλά πια δεν γοητεύει...

--Είναι επίσης, ένα σύμβολο, που τώρα έχει ξεθωριάσει. 

Και κοντεύει πλέον να αντιστραφεί. 

--Είναι ακόμα η "ταυτότητα" μιας γενιάς. Της γενιάς της Μεταπολίτευσης. 

--Κι είναι τέλος, ένας άταφος νεκρός, που πολλοί σκυλεύουν το σώμα του. 

Και οφείλουμε να το θάψουμε. 

Για να τιμήσουμε τη μνήμη του και να λυτρώσουμε την ψυχή του...


* Είναι πρώτα, ένα κομμάτι της Ιστορίας μας. Σηματοδότησε την αρχή του τέλους της επτάχρονης δικτατορίας. Δεν "έριξε" τη χούντα το "Πολυτεχνείο"!

Απλά ακύρωσε τη "ομαλή" μετάβασή της σε ένα ελεγχόμενο ανάπηρο "εκδημοκρατισμό". Στον οποίο τα πολιτικά κόμματα της εποχής δεν ήθελαν να συμμετάσχουν...

Τις εκλογές Μαρκεζίνη, προγραμματισμένες για λίγους μήνες αργότερα - αρχές 1974 - δεν τις ήθελε καμία από τις πολιτικές δυνάμεις που βρίσκονταν τότε σε παρανομία. 

Αλλά και την εξέγερση του Πολυτεχνείου δεν την ήθελε κανείς από τα τότε "αντιστασιακά" κόμματα. 

Δεν την προγραμμάτισε - ούτε τη σχεδίασε κανείς. Δεν θέλησε να την καθοδηγήσει κανείς. 

Ήταν ένα αυθόρμητο ξέσπασμα της νεολαίας. Κυρίως των φοιτητών και των σπουδαστών της Αθήνας, με κάποια στήριξη από συναδέλφους τους στη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα και τα Γιάννενα. Και μέσα σε τρία 24ωρα συνέρρευσαν κι άλλοι, σύνολο μερικές δεκάδες χιλιάδες...

Αλλά τα μηνύματα των φοιτητών από τον αυτοσχέδιο ραδιοσταθμό τους άγγιξαν μεγάλο μέρος του πληθυσμού της πρωτεύουσας. Ενώ η βίαιη καταστολή του διέχυσε το μήνυμα πολύ περισσότερο. Και άγγιξε τους πάντες. 

Το "Πολυτεχνείο" ήταν ένα ξέσπασμα Ελευθερίας της τότε νεολαίας. 

Τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο. Και δεν ήταν και λίγο πράγμα...


* Το ίδιο το Πολυτεχνείο έγινε λίγο αργότερα, ένας καθεστωτικός μύθος

Μετά από οκτώ μήνες, η επταετής δικτατορίας κατέρρευσε.

 Στην πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου βρήκαν την ευκαιρία να "δικαιωθούν" και να δρέψουν δάφνες - σε πλήρες καθεστώς νομιμότητας πλέον - όλοι εκείνοι που διώχθηκαν από τη χούντα, αλλά δεν είχαν καμία απολύτως ανάμιξη στην εξέγερση. 

Διόγκωσαν τα πραγματικά γεγονότα - πολύ περισσότερο, διόγκωσαν το δικό τους ρόλο - σε γεγονότα όπου οι ίδιοι δεν συμμετείχαν ή τα είχαν καταγγείλει!

Είδαμε τότε να οικειοποιούνται την εξέγερση ή να καπελώνουν τη μνήμη της - και τότε και όλα τα επόμενα χρόνια - πολιτικές δυνάμεις της Αριστεράς που την είχαν αναθεματίσει. 

Ταυτόχρονα η ανάμνηση του Πολυτεχνείου - με διθυραμβικούς τόνους μάλιστα - ήταν και μια ευκαιρία να αποκτήσει εκ των υστέρων "αντιστασιακή ταυτότητα" ένας λαός που (για να είμαστε ειλικρινείς) ΔΕΝ αντιστάθηκε στη χούντα!

Αυτή η "αντιστασιακή ταυτότητα" χωρίς πραγματικό αντίκρισμα ήταν εφαλτήριο πολιτικής ανέλιξης για πολλούς μετά. 


Στην Ελλάδα που γέννησε την Τραγωδία, η Ιστορία επανελήφθη ως... φάρσα.

Είχαμε το κωμικοτραγικό φαινόμενο "αντιστασιακών κατόπιν εορτής", 

να επισείουν "αγωνιστικές περγαμηνές" που δεν είχαν, 

σε ένα αγώνα,  στον οποίο οι ίδιοι δεν συμμετείχαν, 

για να ανέβουν γρήγορα σκαλιά, που αλλιώς δεν μπορούσαν 

- και να φτάσουν εκεί που δεν το άξιζαν...

Το "Πολυτεχνείο" καθιερώθηκε τελικά ως ένας πολύ βολικός καθεστωτικός μύθος που "ξέπλυνε" πολλούς. Και "έφτιαξε" ακόμα περισσότερους...

* Ήταν ένα σύμβολο αγώνα. Τον οποίο εκείνοι που πρωτοστάτησαν, δεν τον διεκδίκησαν. Κι εκείνοι που τον διεκδίκησαν, κατά κανόνα δεν συμμετείχαν. 

Και που σήμερα έχει ξεφτίσει, γιατί τα ιδανικά του Πολυτεχνείου τα μονοπώλησε η Αριστερά, που ιδεολογικά ηττήθηκε στο μεταξύ, αλλά πολιτικά επιβλήθηκε παντού. 

Και όσοι εκ των υστέρων έκαναν το "Πολυτεχνείο" καριέρα αποδείχθηκαν κατώτεροι της "αγιογραφίας" τους - που οι ίδιοι φιλοτέχνησαν. 

Στο Πολυτεχνείο κυμάτιζε η Ελληνική σημαία και μόνο! Κι όταν μπαίνει το τάνκ της χούντας και ρίχνει την πύλη, η Ελληνική σημαία πέφτει μαζί....

Σήμερα οι μπαχαλάκηδες, που ασχημονούν στις θλιβερές "επετειακές" εκδηλώσεις, την ελληνική σημαία την καίνε κάθε χρόνο!

Το "Πολυτεχνείο" ξέφτισε τόσο πολύ, που το "γιορτάζουν" πια οι ορκισμένοι εχθροί και της ουσίας και του νοήματος και των αιματοβαμμένων συμβόλων του! 

Που ήταν το εξής ένα: Η σημαία του...


* Το Πολυτεχνείο υπήρξε ακόμα η συλλογική ταυτότητα για μια ολόκληρη γενιά: Τη γενιά της Μεταπολίτευσης...

Μια τραγική γενιά - που τη λάτρεψαν οι γονείς της και την αναθεματίζουν τα παιδιά της!

--Την λάτρεψαν οι γονείς της, γιατί έκανε αντίσταση που δεν έκαναν οι ίδιοι, σε ένα ανελεύθερο καθεστώς που οι ίδιοι ανέχθηκαν - ή και το αποδέχθηκαν πολλές φορές. 

Και το οποίο κατέρρευσε κι έπρεπε όλοι να "δικαιωθούν" εκ των υστέρων. Κι ας μην κούνησαν το δάχτυλό τους...

-- Και την αναθεμάτισαν τα παιδιά της, γιατί είδαν την ουτοπία που επαγγέλθηκαν οι γονείς τους, στα νιάτα τους, να μετατρέπεται σε δυστοπία

Είδαν την Δημοκρατία, να μετατρέπεται σε ευνοιοκρατία. 

Είδαν τη Δικαιοσύνη, να μετατρέπεται σε ρουσφετολογική τακτοποίηση και γενικευμένη ανομία. 

Είδαν την Ελευθερία, να μετατρέπεται σε τυραννία "Πολιτικής Ορθότητας". Είδαν την Παιδεία, να μετατρέπεται σε προπαγάνδα. 

Είδαν το αδούλωτο πνεύμα, να μετατρέπεται σε βούρκο συμβιβασμών κουτοπονοριάς. 

Είδαν την ανεξαρτησία σκέψης, να μετατρέπεται σε εξαρτημένα ανακλαστικά. Είδαν το αίτημα Εθνικής Ανεξαρτησίας, να μετατρέπεται σε καθεστωτική νοοτροπία υποτέλειας και... "Φιλανδοποίησης"!

Είδαν την "Λαϊκή κυριαρχία", να μετατρέπεται σε κρατικοδίαιτο κομματισμό.

Κι είδαν την Αξιοπρέπεια, να μετατρέπεται σε ανυπόφορη δουλοπρέπεια.


Αυτό είδαν τα παιδιά μας. Και το σιχάθηκαν. Με το δίκιο τους...

   

Το πιο τραγικό για τη "γενιά του Πολυτεχνείου" είναι ότι στην αρχή δοξάστηκε για "κατορθώματα" που δεν έκανε - και στο τέλος καταδικάστηκε για "αδικήματα" που επίσης δεν διέπραξε. 

Όσοι πραγματικά συμμετείχαν στην εξέγερση, στην συντριπτική πλειονότητά τους δεν το αξιοποίησαν, δεν το έκαναν καριέρα - δεν τους ξέρετε καν..

Από πολύ νωρίς πήραμε αποστάσεις απ' όλο αυτό το θλιβερό "πανηγύρι"...


* Τέλος το Πολυτεχνείο είναι πια ένας άταφος νεκρός. Τον "γιορτάζουμε" κάθε χρόνο, όχι για να τιμήσουμε το αγωνιστικό παρελθόν, αλλά γιατί κάποιοι θέλουν να μείνουν γαντζωμένοι σε τωρινά "προνόμια". 

Πολεμάμε τον παλαιό εχθρό που νικήσαμε - τη χούντα - γιατί δεν τολμάμε να τα βάλουμε με τους σημερινούς μας δαίμονες.

Μνημονεύουμε ένα "ξέσπασμα Ελευθερίας" πριν 47 χρόνια, ενώ σήμερα επιβάλουμε την παθητικότητα και τη μοιρολατρία. 

Αναζητάμε εναγωνίως δικαίωση σε ένα φαντασιακό παρελθόν, γιατί δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε - για το σήμερα που μας βουλιάζει και για το αύριο που μας τρομάζει.

Η καλύτερη δικαίωση του Πολυτεχνείου είναι να πάψουμε να το "γιορτάζουμε" με αυτό τον τρόπο!

Ίσως έτσι θα τιμήσουμε αληθινά την μνήμη του.

Και σίγουρα έτσι θα λυτρώσουμε το νόημά του. 

Αλλά κυρίως θα λυτρωθούμε οι ίδιοι. 


Όποιος θέλει να τιμήσει το Πολυτεχνείο σήμερα, να τολμήσει να σηκώσει ανάστημα στους σημερινούς τυράννους. 

Που δεν είναι κάποιοι "κακοί", κάπου "απέναντι". 

Υπάρχουν μέσα μας κι ανάμεσά μας...


   ΥΓ.1 Φαντάζεστε σήμερα τη νεολαία να αγωνίζεται για "Εθνική Ανεξαρτησία" και "Λαϊκή Κυριαρχία" ανεμίζοντας την ελληνική σημαία;

Αδιανόητο σας φαίνεται, έτσι;

Ακριβώς!


ΥΓ.2 Και τότε - μετά από έξη χρόνια δικτατορίας - "αδιανόητο" φαινόταν! Αλλά το κάναμε...