Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου 2020

Η εξέγερση του πολυτεχνείου (ένα εκλαϊκευμένο κείμενο)


Το 1967 υπήρχε μεγάλη πολιτική αναστάτωση (είχε προηγηθεί διαφωνία του Βασιλιά Κωνσταντίνου με τον πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου) και στις 21 Απριλίου έγινε στρατιωτικό πραξικόπημα και μια ομάδα αξιωματικών  κατέλυσε τη δημοκρατία  και ανέλαβε να κυβερνά τη χώρα με περιστολή των πολιτικών ελευθεριών. Επικεφαλής των πραξικοπηματιών ήταν ένας συνταγματάρχης , ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο οποίος μετά από δημοψήφισμα το 1973 έγινε πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Τα 1973 ο Παπαδόπουλος, μετά την εκλογή του ως προέδρου,  αποφάσισε να προχωρήσει σε εκδημοκρατισμό της πολιτικής ζωής και όρισε πρωθυπουργό έναν παλαιό κεντροδεξιό πολιτικό που είχε επιτυχημένη πορεία ως υπουργός Συντονισμού της κυβέρνησης Παπάγου από  1952-1953 (Αναπροσαρμογή της δραχμής και τόνωση της οικονομίας). Ο Μαρκεζίνης δήλωσε ότι θα προχωρούσε σε εκλογές. Το κόμμα της αριστεράς (επικεφαλής ο Η. Ηλιού) συμφώνησε, αλλά δεν συμφώνησαν οι αρχηγοί της συντηρητικής και της κεντρώας παράταξης Παν. Κανελλόπουλος και Γεώργιος Μαύρος. 

Οι φοιτητές είχαν διάφορα αιτήματα που τα είχε ικανοποιήσει ο υπουργός Παιδείας Π. Σιφναίος. Δεν δέχθηκε όμως να γίνουν οι φοιτητικές εκλογές πριν από τις βουλευτικές. Έτσι πολλοί φοιτητές τον Νοέμβριο 1973 κλειστήκαν στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, έστησαν έναν πρόχειρο ραδιοφωνικό σταθμό και άρχισαν να εκφωνούν συνθήματα κατά του δικτάτορα Παπαδόπουλου. Αυτή η κατάσταση κράτησε τρεις μέρες.  Ήταν μια εξέγερση που τη δικαιολογούσε η προγενέστερη  πολιτική καταπίεση και η επιβολή στράτευσης «ως τιμωρία» ενός αριθμού ταραξιών φοιτητών. Η εξέγερση αυτή  θεωρητικά θα μπορούσε να εξελιχθεί σε κάτι που θα θύμιζε τη Γαλλική επανάσταση του 1789. «Ψωμί, παιδεία, ελευθερία» ήταν ένα από τα συνθήματα, αν και κανείς δεν πεινούσε τότε. Την τρίτη ημέρα μέσα στο Πολυτεχνείο τα συνθήματα ήταν πολιτικά και κατά το πλείστον κομμουνιστικά. Ωστόσο, χωρίς ευρύτερη οργάνωση και συμμετοχή του λαού ήταν μια εκδήλωση χωρίς προοπτική επιτυχίας. Ο Γ. Παπαδόπουλος τελικά ενοχλήθηκε και έδωσε εντολή να κενωθεί από φοιτητές το Πολυτεχνείο. Αυτό έγινε νύχτα 16-17 Νοεμβρίου  με το στρατό (αλεξιπτωτιστές)  κι ένα τανκ που έσπασε την κλειδωμένη πύλη του Πολυτεχνείου.  

Το ΚΚΕ είχε αποκηρύξει την κατάληψη του Πολυτεχνείου και δεν συμμετείχε εξαρχής με φοιτητές μέσα στον χώρο του. Όταν οι φοιτητές βγήκαν έξω από τον χώρο του Πολυτεχνείου ήταν όλοι υγιείς χωρίς να έχει χτυπηθεί κανείς. Περιέργως αρκετά μακριά  από την περιοχή του Πολυτεχνείου, επτά ώρες αργότερα, έπεσαν αρκετοί πυροβολισμοί. Πιθανώς κάποιοι πυροβολούσαν από ταράτσες πολυκατοικιών και άλλοι από τα τανκς.  Οι πυροβολισμοί κράτησαν μέχρι το μεσημέρι της μεθεπόμενης ημέρας (36 ώρες περίπου).  Δεν είναι επίσημα γνωστό ποιοι πυροβολούσαν. Το πιθανότερο είναι ότι πυροβολούσαν άνθρωποι του ταξίαρχου Ιωαννίδη ή και άλλοι πράκτορες που δεν ήθελαν επιστροφή στη δημοκρατία. Σκοτώθηκαν πιθανώς 18-25 άτομα. Έχουν δημοσιευτεί πολλές υπερβολές και ψέματα για τους νεκρούς, ιδίως όσον αφορά τον αριθμό των νεκρών.   Μέσα στο Πολυτεχνείο δεν σκοτώθηκε κανένας. Από τους 25 νεκρούς περίπου 5 πέθαναν από παθολογικά αίτια αλλά θεωρήθηκε ότι έπαιξε ρόλο το στρες ή τα καπνογόνα. 

Μια εβδομάδα έπειτα από την εκκένωση του Πολυτεχνείου έγινε νέο στρατιωτικό πραξικόπημα από τον ταξίαρχο Δ. Ιωαννίδη, ο οποίος συνέλαβε τον Παπαδόπουλο (που μετά τα γεγονότα είχε χάσει το όποιο κύρος του) και ανέθεσε σε δικούς του ανθρώπους την κυβέρνηση. Ο συγγραφέας Τζών Πάππας θεωρεί ότι οι πυροβολισμοί μετά 7 ώρες από την έξοδο των φοιτητών από το Πολυτεχνείο ήταν η αρχή του πραξικοπήματος. Δηλαδή η εξέγερση του Πολυτεχνείου διευκόλυνε (ψυχολογικά) το δεύτερο πραξικόπημα και  το πέρασμα της δικτατορίας στον ταξίαρχο Iωαννίδη,  την απομάκρυνση του δικτάτορα Παπαδόπουλου, αλλά και την απομάκρυνση του ενδεχομένου εκλογών που θα διενεργούσε ο Μαρκεζίνης. Εννιά μήνες μετά η κλίκα Iωαννίδη επιχείρησε τον Ιούλιο 1974 να σκοτώσει με στρατιωτική επίθεση στο προεδρικό μέγαρο τον πρόεδρο της Κύπρου αρχιεπίσκοπο Mακάριο και αυτό έδωσε το πρόσχημα στην Tουρκία (ως εγγυήτρια δύναμη της δημοκρατίας της Κύπρου) να εισβάλει στην Kύπρο.  Ένα κομμάτι της κυπριακής Eλλάδας τραυματίστηκε βαριά και ακόμα μένει με χαίνουσες τις πληγές του. Eπιπλέον τραυματίστηκε και η εθνική μας υπερηφάνεια. Tην απόβαση Τούρκων στη Bόρεια Kύπρο ακολούθησε η πτώση της στρατιωτικής χούντας Ιωαννίδη , η οποία αυτοδιαλύθηκε από την ντροπή και την ανικανότητα να αντιμετωπίσει μια κρίση που η ίδια προκάλεσε. Τη διακυβέρνηση ανέλαβαν παλαιοί πολιτικοί με επικεφαλής τον αυτοεξόριστο στο Παρίσι Κ. Καραμανλή που υπήρξε από το 1955 ηγέτης της κεντροδεξιάς παράταξης.  Ο Καραμανλής συμφώνησε σε ειρηνευτικές συνομιλίες στην Ελβετία, αλλά στη διάρκειά τους η Τουρκία συνέχισε να αποβιβάζει όπλα και στρατό ώστε να συνεχίσει με το Αττίλα Β την ολοκλήρωση της κατάληψης του 37% της Κύπρου. Όταν ξεκίνησε ο Αττίλας Β΄ ο Καραμανλής έκανε από την τηλεόραση τη δήλωση ότι «Η Ελλάδα δεν μπορεί να βοηθήσει την Κύπρο διότι η Κύπρος κείται μακράν». Μετά από αυτή τη δήλωση οι Τούρκοι ήταν σαν να φύσηξε αέρας στα πανιά τους. 

 Bέβαια εμείς οι Eλλαδίτες, από την πολλή τη χαρά που έπεσε η χούντα και αποκαταστάθηκαν οι δημοκρατικές διαδικασίες το ρίξαμε στα ... πανηγύρια και στις ... συναυλίες. Eπιπλέον, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Κ. Καραμανλής φρόντισε να εγκαινιάσει και να καθιερώσει ετήσιες δεξιώσεις στο προεδρικό μέγαρο για να εορτάζεται η αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Bέβαια ξεχνούσε, τόσο αυτός όσο και οι προσκεκλημένοι του, ότι η επέτειος της αποκατάστασης της Δημοκρατίας ήταν ταυτόχρονα και επέτειος της εισβολής στην Kύπρο, που οδήγησε στην κατάληψή της βόρειας πλευράς της από τον Τουρκικό Aττίλα. Aυτές τις πικρές σκέψεις κάνω όταν θυμάμαι αυτή την τελευταία κατάληψη εθνικού εδάφους.

Αλλά δεν φτάνουν μόνο αυτά. Η 17 Νοεμβρίου αναδείχθηκε με απόφαση της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ σε εθνική εορτή ισάξια της 25ης Μαρτίου και της 28ης Οκτωβρίου. Αν είναι δυνατόν. Κι όμως αυτό συνέβη και διδάσκεται στα σχολεία με τον τρόπο που συνηθίζει η αριστερά. Ψέμματα και παραποιήσεις της ιστορίας. 

Η αλήθεια είναι:

-Νεκροί υπήρχαν από σφαίρες περί τους 20 αλλά όλοι πολύ μακριά από το Πολυτεχνείο. ουδείς εντός του. Οι πυροβολισμοί άρχισαν το επόμενο πρωί, 7 ώρες μετά την αποχώρηση των φοιτητών. 

-Η κένωση του Πολυτεχνείου από φοιτητές ήταν αναίμακτη. Τέσσερις ώρες μετά την αποχώρηση των φοιτητών ο Παπαδόπουλος κήρυξε τον στρατιωτικό νόμο. Μετά από 3ώρες υπό στρατιωτικό νόμο άρχισαν οι σποραδικοί πυροβολισμοί. 

-Ο ταξίαρχος  Δ. Ιωαννίδης και μερικοί  φανατικοί νεαροί αξιωματικοί, αλλά και μυστικοί πράκτορές του πυροβολούσαν και σκότωναν κόσμο, για να ανακόψουν την προσπάθεια του Μαρκεζίνη προς τις εκλογές. Προσωπικά δεν αποκλείω να υπήρχαν και ξένοι πράκτορες μεταξύ αυτών. 

-Ο Ιωαννίδης εκμεταλλεύθηκε το ψυχολογικό κλίμα που δημιουργήθηκε από τον ίδιο σε βάρος του Παπαδόπουλου και επέτυχε μετά από μια εβδομάδα το δικό του στρατιωτικό πραξικόπημα. Αρχικά έγινε δεκτός από τον λαό με ανακούφιση, μετά τα προηγηθέντα με τους πυροβολισμούς. Σύντομα όμως φάνηκε πως ήταν μια χειρότερη δικτατορία.  Ο Ιωαννίδης κυβέρνησε από το παρασκήνιο επί 9 μήνες μέχρι το άφρον πραξικόπημα που επιχείρησε εναντίον του Μακαρίου.

-Η δικτατορία δεν έπεσε από την εξέγερση των φοιτητών αλλά από την αυτοδιάλυση της δικτατορίας μετά τα τραγικά λάθη στο Κυπριακό το 1974.