Τρίτη, 9 Μαρτίου 2021

ΕΣΤΙΑ 3.2.2021 και 3.3.2021



Κ. Κοττάκη,

Παρακολουθῶ μετ᾿ ἐνδιαφέροντος τάς θέσεις τοῦ εὐπατρίδου Κ. Ἐμφιετζόγλου, ΕΣΤΙΑ 3.2.2021 καί 3.3.2021, ὅσον ἀφορᾷ τάς ἐπισημάνσεις του διά τήν μή ἀναφοράν τῆς συνθήκης τῶν Σεβρῶν εἰς τό ἡμερολόγιον τοῦ Ἰωάννου Μέταξα. Τῷ ὄντι, προκαλεῖ ἐντύπωσιν, δημιουργεῖ προβληματισμόν καί ἐγείρει ἐρωτηματικά ἡ μή ἀναφορά, ἔστω καί ἀρνητικῶς, δεδομένου ὅτι, ὡς ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος ἀπεδείχθη, δέν επρόκειτο περί συνθήκης οὐσίας ἀλλά περί φένακος, ἐκτός ἐάν θέλωμεν νὰ πεισθῶμεν ὅτι αἱ μεγάλαι δυνάμεις δέν ἠδύναντο νὰ ἐπιβάλλουν τήν ἐφαρμογήν τῆς συνθήκης. Ταυτοχρόνως μέ τήν συνθήκην ἐνεφανίσθησαν καί οἱ νεότουρκοι διά τοῦ Κεμάλ, φαινόμενον ἀντίστοιχον τῶν προσφάτως ὡς διά μαγείας ἐμφανισθέντων καί ἐξαφανισθέντων συνομιλητῶν τοῦ ΝΑΤΟ, τῶν ἀρτίως ἐνδεδυμένων καί ἐξωπλισμένων «κοσσοβάρων».

Τό ἀτυχές δι᾿ ἡμᾶς, τούς ὑφισταμένους τάς συνεπείας τοῦ τότε διχασμοῦ, εἶναι ὅτι ἡ ἐν λόγῳ παράλειψις δέν συνιστῇ, τοὐλάχιστον διά τόν γράφοντα, οὔτε τό μοναδικόν οὔτε τό πλέον οὐσιαστικόν σημεῖον ἐγέρσεως ἐρωτηματικῶν ἄνευ ἀπαντήσεως. Μερικά ἀπό τά πολλά σημαντικά ἐρωτήματα διά τήν ἐποχήν ἐκείνην, πλήν ἄνευ ἱστορικῶς τεκμηριουμένης πειστικῆς ἀπαντήσεως, εἶναι:


Διατί δέν ἐπεδίωξεν ἡ ἐπίσημος Ἑλλάς καί δή ὁ Βενιζέλος, διά τῶν «συμμάχων», τήν ἐφαρμογήν τῆς Συνθήκης τῶν Σεβρῶν; (Συγκριτική Ἱστορία Ἑλλάδος Τουρκίας στόν 20ον αἰῶνα, Κιτσίκης Δημήτριος, ΕΣΤΙΑ 1978).
Διατί παρῃτήθη ὁ Βενιζέλος διαφωνήσαντος μετά τοῦ Βασιλέως;
Ἀφ᾿ ἧς στιγμῆς παρῃτήθη, διατί προέβη εἰς πραξικόπημα καί ἐσχημάτισεν νέαν κυβέρνησιν εἰς Θεσσαλονίκην, προκαλέσας οὕτω τόν διχασμόν; (Ἀπομνημονεύματα Βίκτωρος Δουσμάνη, σελ. 173, Ὁ Ἑλληνισμός τῆς μικρᾶς Ἀσίας, Ἔφη Ἀλαμανή, Κρίστα Παναγιωτοπούλου)
Ποῖος σώφρων ἤ ποία ἀρχή τῆς στρατηγικῆς θεωρεῖ ὅτι, ἑνός λαοῦ εὑρισκομένου ἐν διχασμῷ, εἶναι σκόπιμος ἡ ἔναρξις οἱασδήποτε πολεμικῆς ἐπιχειρήσεως, πολλῷ μᾶλλον ἐκστρατεία ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ;
Τῆς ἐκστρατείας λαβούσης χώραν, οἱ πολιτικοί ἀντίπαλοι τοῦ Βενιζέλου ἀπηγόρευσαν συμμετοχήν τῶν ὀπαδῶν των εἰς τήν ἐκστρατείαν ἤ συνέδραμον; (50 χρόνια στρατιώτης, Λεωνίδας Σπάης, σελ. 132 / Συγκριτική Ἱστορία Ἑλλάδος Τουρκίας στόν 20ὀν αἰῶνα, Κιτσίκης Δημήτριος, ΕΣΤΙΑ 1978).
Τοῦ διχασμένου λαοῦ εὑρισκομένου ἐν πολεμικῇ δράσει, ποῖος σώφρων ἀναφωνεῖ «οἴκαδε!».
Ἀφ᾿ ἧς στιγμῆς ἡ ἐκστρατεία ἀπεφασίσθη «ἐπαναστατικῷ δικαίῳ» ποία ἡ σκοπιμότης προκηρύξεως ἐκλογῶν;
Διά τῶν ἐκλογῶν εἰς τί ἐκλήθη νὰ ἀποφασίσῃ καί τί νὰ ἐπιλέξῃ ὁ Ἑλληνικός λαός, ὅταν πρό ὀλίγου χρόνου χαρακτηριστικῶς ἠγνοήθη ἡ βούλησις τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ὡδηγήθησαν εἰς ἐκστρατείαν «ἐπαναστατικῷ δικαίῳ»;
Αἱ ἐκλογαί προεκηρύχθησαν βουλήσει Βενιζέλου ἤ ἐπεβλήθησαν ὑπό τῶν «συμμάχων» καί ἐάν οὕτως ἔχειν, διά ποῖον λόγον οἱ σύμμαχοι δέν ἐζήτησαν (ἐπέβαλον) ἐκλογάς πρό ἐνάρξεως τῆς ἐκστρατείας;
Δέν ἐγνώριζεν ὁ εὐφυέστατος Ἐλ. Βενιζέλος τό ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν ἤ διά τῶν ἐκλογῶν ἐπεδίωξεν ἐπιτυχῶς μίαν νόμιμον μεταβίβασιν εὐθυνῶν εἰς τούς «οἴκαδε», οἱ ὁποῖοι ἀφρόνως ἀπεδέχθησαν νὰ ἀποδείξωσιν τό «ἄλογον» τοῦ διχαστικοῦ συνθήματος των, τό ὁποῖον, προσωπικῶς, μέ συνθλίβει. (Ἀπομνημονεύματα Βεντήρη Γεωργίου, Παράρτημα Β’ Τόμου, σελ. 225 / Ἀπομνημονεύματα, Πηνελόπη Δέλτα, Β’ Τόμος σελ. 61).
Δεδομένου ὅτι ὁ Βενιζέλος ἐζήτησεν τήν ἄδειαν τῶν συμμάχων, προκειμένου τό ἐν Ἀνατολικῇ Θρᾴκη ἀποσταλέν Σῶμα ἀναλάβῃ δρᾶσιν, διατί δέν ἐξησφάλισεν τήν συγκατάθεσιν τῶν συμμάχων, πρό τῆς ἀποδυναμώσεως τοῦ ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ ἐκστρατευτικοῦ Σώματος;
Διατί ἀπῃτεῖτο ἡ ἔγκρισις τῶν συμμάχων διά τήν εἴσοδον τοῦ σώματος εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν;
Δεδομένης τῆς ἀρνήσεως τῶν συμμάχων νὰ ἐπιτρέψωσιν τήν εἴσοδον τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν, διατί τό Σῶμα οὐχί μόνον δέν ἐπανῆλθεν εἰς τήν δρᾶσιν ἀλλά ἐνισχύθη περαιτέρω καί παρέμεινεν στρατοπεδευμένον πρό Κωνστατινουπόλεως;
Πρός τί ἡ δημοκρατική εὐαισθησία διά τήν λαϊκήν βούλησιν ἐν μέσῳ ἐκστρατείας καί οὐχί πρό αὐτῆς;
Διατί ὁ παρά τῷ Ἐλ. Βενιζέλῳ ὁρισθείς Στρατηγός Παρασκευόπουλος, ἐπικεφαλῆς τοῦ ἐκστρατευτικοῦ Σώματος, παρῃτήθη ἅμα τῇ ἀνακοινώσει τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐκλογῶν;

Τό αὐτό θλιβερόν φαινόμενον ἐπανελήφθη ἐπί ΑΓΕΕΘΑ Δημητρίου Σκαρβέλη καί ΑΓΕΣ Εὐσταθίου Καπραβέλου, ὅταν δέκα τρεῖς Ἀντιστράτηγοι, ἐάν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἤγουν σύσσωμος ἡ στρατιωτική ἡγεσία παρῃτήθη μετά τήν μή ἐπανεκλογήν τοῦ Κωνσταντίνου Μητσοτάκη κατά τάς ἐκλογάς τοῦ 1993, ὡς ἐάν οἱ Στρατηγοί ἔχουν ὑποχρεώσεις ἔναντι τῆς πατρίδος μόνον ὑπό συγκεκριμένην πολιτικήν ἡγεσίαν.
Διά ποῖον ἐπολέμει ὁ Στρατηγός; διά τόν Βενιζέλον ἤ διά τήν πατρίδα;
Διατί οἱ κραυγάζοντες «οἴκαδε» δέν ἐτήρησαν τήν δοθεῖσαν πρός τόν λαόν ὑπόσχεσιν, ἀλλά συνέχισαν τήν ἐκστρατευτικήν προσπάθειαν;
Τίνι τρόπῳ ἐπεβλήθη ἡ ἀνταλλαγή τῶν πληθυσμῶν, δεδομένου ὅτι τό «Πρωτόκολλον περί Ἀνταλλαγῆς Πληθυσμῶν» ὑπεγράφη μήνας πρό ὑπογραφῆς τῆς ἐν Λωζάνῃ Συνθήκης;
Διατί ὁ Βενιζέλος ἀπεδέχθη ἀνταλλαγή 500.000 ἑλληνοφώνων, κατά κύριον λόγον, Μουσουλμάνων ἔναντι 1.500.000 Ἑλλήνων τῆς μικρᾶς Ἀσίας; Σημειοῦται ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἀπεχώρησαν ὑπὸ κατεχομένων ἐδαφῶν, οἱ δὲ Ἕλληνες ἐκ τοῦ τόπου καταγωγῆς των.

Δύο ἐκ τῶν ἀνταλλαγέντων ἑλληνοφώνων Μουσουλμάνων συνήντησα κατά τήν ἐν ἔτει 1988 ἐπίσκεψιν, μέσῳ ΝΑΤΟ, εἰς τήν Φώκαιαν Σμύρνης, τόπον καταγωγῆς τῆς συζύγου μου, καί ἐνθυμοῦμαι χαρακτηριστικῶς τό μῖσος τοῦ ἑνός, ἀλλά καί τήν τοῦ ἑτέρου γέροντος καταγομένου ἐκ Κρήτης ἀγάπην, ὁμιλουμένην ἑλληνικήν γλῶσσαν καί τάς τὴν Κρήτην ὑμνούσας μαντινάδας, πρώτιστα ὅμως ἐνθυμοῦμαι τάς ἰδίας ἐκείνου ἐντυπώσεις διά τά σφάλματα τῆς Ἑλληνικῆς πλευρᾶς καί τήν εὐθύνην τῆς καταστροφῆς.

· Διατί ἀπεδέχθη ὁ Βενιζέλος τήν δημιουργίαν τοῦ τριγώνου Καστανεῶν πρός προστασίαν τῆς Ἀνδριανουπόλεως, παράδοσιν Ἴμβρου καί Τενέδου διά προστασίαν τῆς εἰσόδου τῶν Δαρδανελίων, ἀλλά καί ἀποστρατικοποίησιν νήσων διά προστασίαν τῶν ἀκτῶν τῆς Ἰωνίας καί δέν ἐζήτησεν ἀντιστοίχως δημιουργίαν προγεφυρωμάτων ἐν τῇ Ἀσιατικῇ ἀκτῇ ἤ ἀποστρατικοποίησιν τῶν παραλίων μέχρι βάθους «Χ» χιλιομέτρων διά τήν προστασίαν τῶν πλησίων τῶν ἀκτῶν τῆς Ἰωνίας εὑρισκομένων ἑλληνικῶν νήσων;

Ἐν προκειμένῳ, ἐπικαλοῦμαι τήν προσωπικήν μου ἐμπειρίαν ἐν ΝΑΤΟ κατά τά ἔτη 1985-1989, ὅταν εἰς τό ὑπό τῶν Τούρκων συνεχῶς προβαλλόμενον ἐπιχείρημα ὅτι αἱ νῆσοι εὑρίσκονται πλησίον τῶν ἀκτῶν τῆς Τουρκίας, ἀντέτεινα, ἄνευ ἐγκρίσεως τῆς ἱεραρχίας πλὴν ἐν σενεργασίᾳ μετὰ τοῦ ἐν τῇ προϊσταμένῃ πολιτικῇ ἐπιτροπῇ Ἕλληνος Ἀξιωματικοῦ Ἄνχου Γ.Μ., τό πραγματικόν γεγονός, ἤτοι ὅτι αἱ ἀκταί τῆς Ἰωνίας κεῖνται πλησίον τῶν νήσων καί ἀπαιτεῖται, ἄρα, δημιουργία προγεφυρωμάτων εἰς τάς ἀκτάς διά τήν προστασίαν τῶν νήσων ἤ, κατ᾿ ἐλάχιστον, ἀλλαγή προσανατολισμοῦ τῶν τουρκικῶν δυνάμεων. Διατηρῶ ζωντανάς τάς μνήμας τῶν πρώτων ἀντιδράσεων καί τήν κατάληξιν τοῦ ἀνωτέρω ἄκρως τεκμηριουμένου, ἐπί τῇ ἐπιδείξει ὡπλισμένων στρατιωτικῶν χαρτῶν, ἐπιχειρήματος, μέσῳ τοῦ ὁποίου προετάθη, ἀνεπιτυχῶς ὡς μή ὑποστηριχθεῖσα ὑπό τῆς ἐπισήμου Ἑλλάδος, ἡ ἀναδιάταξις πρός ἀνατολάς τῶν εἰς ΝΑΤΟ διατεθεισῶν δυνάμεων τῆς Τουρκίας, πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ὅπου κατά τήν περίοδον ἐκείνην εὑρίσκετο ἡ κατά ΝΑΤΟ ἀπειλή.

Τά ἀνωτέρω ὡς μία ἐλαχίστη περίληψις ἀποριῶν, ἄνευ ἀναλύσεως τῶν τελεσθέντων εἰς τό πεδίον τῆς μάχης.



Κ. Κοττάκη,

Θεωρῶ βέβαιον ὅτι μέχρις ὅτου διαβῶ, μετ᾿ οὐ πολύ, τόν Ἀχέροντα, τά ἀνωτέρω ἐρωτήματα δέν θα ἀνεύρωσιν πειστικήν ἀπάντησιν.

Ἐξ ὅλης αὐτῆς τῆς τραγικῆς ἱστορίας ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τόν ἀφανισμόν, διά μίας ὑπογραφῆς ἑνός ἀνδρός, ἐκτός συνθήκης Λωζάνης, τῆς πολυχιλιετοῦς ἑλληνικῆς παρουσίας ἐπί τῶν ἀκτῶν τῆς Ἰωνίας καί τοῦ Πόντου, αἰσθάνομαι ὅτι διά τήν καταστροφήν μίας φλεγομένης οἰκίας βεβαίως καί εὐθύνονται οἱ κακῶς ἐνεργήσαντες πυροσβέσται, τήν πρωτίστην καί μεγίστην ὅμως εὐθύνην φέρει ὁ θείς τήν πυρκαϊάν. Τονίζεται καὶ πάλιν ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἔφυγον ἐκ τόπου κατοχῆς, οἱ δέ Ἕλληνες ἐκ τόπου καταγωγῆς.

Εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἡ γνῶσις τῆς ἱστορίας ἐπιβάλλεται, ἐλπίζοντες εἰς μή ἐπανάληψιν τῶν αὐτῶν σφαλμάτων, τά ὁποῖα, ἀτυχῶς, ἡ ἐπίσημος Ἑλλάς οὐχί μόνον δέν ἀποφεύγει ἀλλά, ὡς τὰ γεγονότα δεικνύουν, ἐπιδιώκει ἐνεργοῦσα διακατεχομένη ὑπό συναισθημάτων φόβου καί ἀτολμίας.



Μετὰ τιμῆς,

Ἰωάννης Καραδημητρόπουλος