Τρίτη, 13 Απριλίου 2021

Η..."ΣΥΜΦΩΝΙΑ" ΤΩΝ ΠΡΕΣΠΩΝ!

 ΤΕΛΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΟΠΩΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ  ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ 817 (1993) ΚΑΙ 845 (1993),  ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΗΣ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΤΟΥ 1995,  

ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΔΡΑΙΩΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ 

ΠΡΟΟΙΜΙΟ 

Το Πρώτο Μέρος, η Ελληνική Δημοκρατία (το  «Πρώτο Μέρος») και το Δεύτερο Μέρος, που έγινε  δεκτό στα Ηνωμένα Έθνη σύμφωνα με την από φαση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων  Εθνών 47/225 της 8ης Απριλίου 1993 (το «Δεύτερο  Μέρος»), αναφερόμενα από κοινού ως «τα Μέρη»,  - Υπενθυμίζοντας τις αρχές και τους σκοπούς του  Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, της Τελικής Πράξης του  Ελσίνκι του 1975, των σχετικών Πράξεων του Οργα 

νισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευ ρώπη («ΟΑΣΕ») και τις αξίες και αρχές του Συμβουλί ου της Ευρώπης,  

- Καθοδηγούμενα από το πνεύμα και τις αρχές της  δημοκρατίας, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαι ωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και της αξι οπρέπειας,  

- Συμμορφούμενα με τις διατάξεις του Χάρτη των  Ηνωμένων Εθνών και ιδιαίτερα εκείνες που αναφέρο νται στην υποχρέωση των Κρατών να απέχουν στις δι εθνείς τους σχέσεις από την απειλή ή χρήση βίας κατά  της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτη σίας οποιουδήποτε Κράτους, 

- Τονίζοντας την πλήρη δέσμευσή τους στις αρχές του  απαραβίαστου των συνόρων και της εδαφικής ακεραι ότητας των Κρατών που έχουν ενσωματωθεί στην Τε λική Πράξη του Ελσίνκι του 1975,  

- Επιβεβαιώνοντας το υφιστάμενο σύνορο μεταξύ  τους, ως ένα διαρκές διεθνές σύνορο,  

- Τελώντας σε πλήρη συμφωνία ως προς την ανάγκη  ενίσχυσης της ειρήνης, της σταθερότητας, της ασφά λειας και την περαιτέρω προώθηση της συνεργασίας  στη Νοτιοανατολική Ευρώπη,  

- Επιθυμώντας να ενισχύσουν ένα κλίμα εμπιστο σύνης και σχέσεων καλής γειτονίας στην περιοχή και  να τερματίσουν οριστικά οιεσδήποτε εχθρικές συμπε ριφορές που τυχόν επιμένουν και συμφωνώντας ως  προς την ανάγκη να απέχουν από οποιαδήποτε μορ φή αλυτρωτισμού και αναθεωρητισμού

- Υπενθυμίζοντας την υποχρέωσή τους, σύμφωνα με  τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το Διεθνές Δί καιο, να μην παρεμβαίνουν, με οιοδήποτε πρόσχημα  ή τρόπο στις εσωτερικές υποθέσεις και στη δικαιοδο σία του άλλου,  

- Υπογραμμίζοντας επίσης τη σημασία της ανάπτυ ξης φιλικών σχέσεων μεταξύ των Κρατών και της ειρη νικής επίλυσης των διαφορών σύμφωνα με τον Χάρτη  των Ηνωμένων Εθνών,  

- Επιλύοντας τις διαφορές σύμφωνα με τις αποφά σεις του Συμβουλίου Ασφαλείας 817 (1993) της 7ης Απριλίου 1993 και 845 (1993) της 18ης Ιουνίου 1993,  καθώς και με το Άρθρο 5 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας  της 13ης Σεπτεμβρίου 1995 με αξιοπρεπή και βιώσιμο  τρόπο, έχοντας κατά νου τη σπουδαιότητα του ζητήμα τος και τις ευαισθησίες κάθε Συμβαλλόμενου Μέρους,  - Λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση της Γενικής Συ νέλευσης 47/225 της 8ης Απριλίου 1993,  

- Λαμβάνοντας υπόψη την Ενδιάμεση Συμφωνία, το  Μνημόνιο περί Πρακτικών Μέτρων της 13ης Οκτωβρί ου 1995, που υπεγράφη στο πλαίσιο της Ενδιάμεσης  Συμφωνίας, το Μνημόνιο για την αμοιβαία εγκαθίδρυ ση Γραφείων Συνδέσμων στα Σκόπια και στην Αθή να της 20ης Οκτωβρίου 1995 καθώς επίσης και τη δι αδικασία των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης  («ΜΟΕ»),  

- Τονίζοντας την ισχυρή βούλησή τους για αμοιβαία  φιλία, καλή γειτονία και εταιρική σχέση συνεργασίας,  - Δεσμευόμενα να ενισχύσουν, να διευρύνουν και να  εμβαθύνουν τις διμερείς τους σχέσεις και να θέσουν  σταθερά θεμέλια για την εδραίωση και τον σεβασμό  των σχέσεων καλής γειτονίας και την ανάπτυξη της  συνολικής διμερούς τους συνεργασίας,  

- Επιδιώκοντας να ενισχύσουν και να διευρύνουν τη  διμερή συνεργασία και να την αναβαθμίσουν στο επί πεδο μιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης στους τομείς  της γεωργίας, της πολιτικής προστασίας, της άμυνας,  της οικονομίας, της ενέργειας, του περιβάλλοντος, της  βιομηχανίας, των υποδομών, των επενδύσεων, των  πολιτικών σχέσεων, του τουρισμού, του εμπορίου, της  διασυνοριακής συνεργασίας και των μεταφορών, αξιο 

ποιώντας επίσης τα υπάρχοντα ΜΟΕ,  

Συμφώνησαν ως ακολούθως : 

ΜΕΡΟΣ 1 

ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΠΕΡΙ ΤΟ ΟΝΟΜΑ,  ΤΩΝ ΕΚΚΡΕΜΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ  ΜΕ ΑΥΤΟ ΚΑΙ ΕΜΠΕΔΩΣΗ ΣΧΕΣΕΩΝ  

ΚΑΛΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ 

ΑΡΘΡΟ 1 

1. Η παρούσα Συμφωνία είναι τελική και από τη θέση  της σε ισχύ τερματίζει την Ενδιάμεση Συμφωνία μετα ξύ των Μερών που υπεγράφη στη Νέα Υόρκη στις 13  Σεπτεμβρίου 1995. 

2. Τα Μέρη αναγνωρίζουν ως δεσμευτικό το αποτέλε σμα των διαπραγματεύσεων που διεξήχθησαν υπό  την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στις οποίες και τα  δύο Μέρη έχουν δεσμευθεί κατ’ εφαρμογή των απο φάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων  Εθνών 817 (1993) και 845 (1993) καθώς επίσης και  της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995. 

3. Σύμφωνα με τις διαπραγματεύσεις αυτές έχουν γίνει  αμοιβαίως αποδεκτά και συμφωνηθεί τα ακόλουθα:  α) Tο επίσημο όνομα του Δεύτερου Μέρους θα είναι  «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», το οποίο θα  είναι το συνταγματικό όνομα του Δεύτερου Μέρους  και θα χρησιμοποιείται ���� erga ����� omnes ,όπως προβλέπε ται στην παρούσα Συμφωνία. Το σύντομο όνομα του  Δεύτερου Μέρους θα είναι «Βόρεια Μακεδονία». β) Η ιθαγένεια του Δεύτερου Μέρους θα είναι Μακεδο νική/πολίτης της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονί ας, και θα εγγράφεται έτσι σε όλα τα ταξιδιωτικά έγ γραφα. 

γ) Η επίσημη γλώσσα του Δεύτερου Μέρους θα είναι  η «Μακεδονική γλώσσα», όπως αναγνωρίσθηκε από  την Τρίτη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για  την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων, που  διεξήχθη στην Αθήνα το 1977, και περιγράφεται στο  Άρθρο 7 (3) και (4) της παρούσας Συμφωνίας.  

δ) Οι όροι «Μακεδονία» και «Μακεδόνας» έχουν την  έννοια που αποδίδεται στο Άρθρο 7 της παρούσας  Συμφωνίας. 

ε) Οι κωδικοί χώρας για τις πινακίδες αυτοκινήτων του  Δεύτερου Μέρους θα είναι ΝΜ ή ΝΜΚ. Για όλους τους  άλλους σκοπούς, κωδικοί χώρας παραμένουν οι ΜΚ  και ��� MKD , όπως επισήμως αποδόθηκαν από τον Διε 

θνή Οργανισμό Τυποποίησης («ΔΟΤ»). 

ζ) Ο επιθετικός προσδιορισμός για το Κράτος, τα επί σημα όργανά του, και τις άλλες δημόσιες οντότητες  θα ευθυγραμμίζεται με το επίσημο όνομα του Δεύτε ρου Μέρους ή το σύντομο όνομα, ήτοι, «της Δημο κρατίας της Βόρειας Μακεδονίας» ή «της Βόρειας  Μακεδονίας». Άλλες χρήσεις επιθέτου περιλαμβανο μένων εκείνων που αναφέρονται σε ιδιωτικές οντότη τες και δρώντες που δεν σχετίζονται με το Κράτος και  τις δημόσιες οντότητες, δεν έχουν συσταθεί με νόμο  και δεν απολαμβάνουν οικονομικής υποστήριξης από  το Κράτος για δραστηριότητες στο εξωτερικό, δύνα νται να ευθυγραμμίζονται με το Άρθρο 7 (3) και (4). Η  χρήση επιθέτου για δραστηριότητες δύναται να ευθυ γραμμίζεται με το Άρθρο 7 (3) και (4). Τούτο δεν επη ρεάζει τη διαδικασία που καθιερώθηκε με το Άρθρο 1  (3) (θ) και τα σύνθετα ονόματα των πόλεων που υφί στανται κατά την ημερομηνία υπογραφής της παρού σας Συμφωνίας.  

η) Το Δεύτερο Μέρος θα υιοθετήσει το «Δημοκρατία  της Βόρειας Μακεδονίας» ως το επίσημο όνομά του  και τις ορολογίες που αναφέρονται στο Άρθρο 1(3)  μέσω της εσωτερικής του διαδικασίας του που είναι  και δεσμευτική και αμετάκλητη, και συνεπάγεται την  τροποποίηση του Συντάγματος όπως συμφωνήθηκε  στην παρούσα Συμφωνία.  

θ) Σε σχέση με τα προαναφερόμενα όνομα και ορο λογίες στις εμπορικές ονομασίες τα εμπορικά σήμα τα και τις επωνυμίες, τα Μέρη συμφωνούν να υποστη ρίξουν και να ενθαρρύνουν τις επιχειρηματικές κοινό τητές τους να θεσμοθετήσουν έναν ειλικρινή, δομημέ νο και με καλή πίστη διάλογο, στο πλαίσιο του οποί ου θα επιδιώξουν και θα επιτύχουν αμοιβαίως αποδε κτές λύσεις στα θέματα που πηγάζουν από τις εμπορι κές ονομασίες, τα εμπορικά σήματα και τις επωνυμίες  

και όλα τα σχετικά ζητήματα σε διμερές και διεθνές επί πεδο. Για την υλοποίηση των προαναφερόμενων δια τάξεων, θα δημιουργηθεί μία διεθνής ομάδα ειδικών  η οποία θα αποτελείται από εκπροσώπους των δύο  Κρατών στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΕΕ»)  με την κατάλληλη συμβολή των Ηνωμένων Εθνών και  του ΔΟΤ. Αυτή η ομάδα ειδικών θα συγκροτηθεί εντός  του 2019 και θα ολοκληρώσει τις εργασίες της εντός  τριών ετών. Τίποτα στο Άρθρο 1 (3) (θ) δεν θα επηρε άσει την παρούσα εμπορική χρήση μέχρις ότου εξευ ρεθεί αμοιβαία συμφωνία όπως προβλέπεται σε αυ τήν την παράγραφο. 

4. Με την υπογραφή της παρούσας Συμφωνίας, τα  Μέρη θα προβούν στα ακόλουθα βήματα: 

α) �T ο Δεύτερο Μέρος, χωρίς καθυστέρηση, θα κατα θέσει τη Συμφωνία στο Κοινοβούλιό του για κύρωση.  β) Σε συνέχεια της κύρωσης της παρούσας Συμφωνί ας από το Κοινοβούλιο του Δεύτερου Μέρους, το Δεύ τερο Μέρος θα γνωστοποιήσει στο Πρώτο Μέρος ότι  

το Κοινοβούλιό του έχει κυρώσει τη Συμφωνία. γ) Το Δεύτερο Μέρος, εφόσον το αποφασίσει, θα διε ξαγάγει δημοψήφισμα. 

δ) Το Δεύτερο Μέρος θα ξεκινήσει τη διαδικασία των  συνταγματικών τροποποιήσεων όπως προβλέπεται  στην παρούσα Συμφωνία. 

ε) Το Δεύτερο Μέρος θα ολοκληρώσει ��in ���� toto τις συ νταγματικές τροποποιήσεις έως το τέλος του 2018. ζ) Μόλις το Δεύτερο Μέρος γνωστοποιήσει την ολο κλήρωση των προαναφερόμενων συνταγματικών  τροποποιήσεων και όλων των εσωτερικών νομικών  διαδικασιών του προκειμένου να τεθεί σε ισχύ η πα ρούσα Συμφωνία, το Πρώτο Μέρος θα κυρώσει χω ρίς καθυστέρηση την παρούσα Συμφωνία. 

5. Από τη θέση σε ισχύ της παρούσας Συμφωνίας, τα  Μέρη θα χρησιμοποιούν το όνομα και τις ορολογίες  του Άρθρου 1(3) σε όλους τους σχετικούς διεθνείς,  πολυμερείς και περιφερειακούς Οργανισμούς, θε 

σμούς και fora, περιλαμβανομένων όλων των συνα ντήσεων και αλληλογραφίας, και σε όλες τις διμερείς  σχέσεις τους με όλα τα Κράτη-Μέλη των Ηνωμένων  Εθνών. 

6. Ειδικότερα, αμέσως μετά τη θέση σε ισχύ της παρού σας Συμφωνίας, το Δεύτερο Μέρος θα: 

α) Γνωστοποιήσει σε όλους τους διεθνείς, πολυμερείς  και περιφερειακούς Οργανισμούς, θεσμούς και fora στους οποίους είναι μέλος ότι τέθηκε σε ισχύ η πα ρούσα Συμφωνία, και θα ζητήσει όλοι αυτοί οι Οργα νισμοί, θεσμοί και foraστο εξής να υιοθετήσουν και να  χρησιμοποιούν το όνομα και τις ορολογίες που ανα φέρονται στο Άρθρο 1(3) της παρούσης Συμφωνίας  για όλες τις χρήσεις και για όλους τους σκοπούς. Και  τα δύο Μέρη επίσης θα αναφέρονται στο Δεύτερο Μέ ρος σύμφωνα με το Άρθρο 1(3) σε όλες τις επικοινω νίες τους προς, με και εντός αυτών των Οργανισμών,  θεσμών και fora. 

β) Γνωστοποιήσει σε όλα τα Κράτη-Μέλη των Ηνω μένων Εθνών τη θέση σε ισχύ της παρούσας Συμφω νίας και θα ζητήσει από αυτά να υιοθετήσουν και να  χρησιμοποιούν το όνομα και τις ορολογίες που ανα φέρονται στο Άρθρο 1(3) της παρούσας Συμφωνίας  για όλες τις χρήσεις και όλους τους σκοπούς, περι λαμβανομένων όλων των διμερών σχέσεών τους και  επικοινωνιών.  

7. Από τη θέση σε ισχύ της παρούσας Συμφωνίας και  με την επιφύλαξη των διατάξεων του Άρθρου 1(9) και  (10), οι όροι «Μακεδονία», «Δημοκρατία της Μακεδο νίας», «ΠΓΔ της Μακεδονίας», «ΠΓΔ Μακεδονίας» σε  μεταφρασμένη ή αμετάφραστη εκδοχή, καθώς και το  προσωρινό όνομα «η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημο κρατία της Μακεδονίας» και το ακρωνύμιο «πΓΔΜ»  θα σταματήσουν να χρησιμοποιούνται για να ανα φέρονται στο Δεύτερο Μέρος σε οιοδήποτε επίσημο  πλαίσιο. 

8. Από τη θέση σε ισχύ της παρούσας Συμφωνίας και  λαμβάνοντας υπόψη το Άρθρο 1(9) και (10), τα Μέρη  θα χρησιμοποιούν το όνομα και τις ορολογίες του Άρ θρου 1(3) για όλες τις χρήσεις και για όλους τους σκο πούς ���� erga ����� omnes �����, ήτοι, εσωτερικά, σε όλες τις διμε ρείς σχέσεις τους και σε όλους τους περιφερειακούς  και διεθνείς Οργανισμούς και θεσμούς. 

Υπουργείο Εξωτερικών - Υπουργείο ΨΗΠΤΕ / Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας 

H ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΡΕΣΠΩΝ

9. Από τη θέση σε ισχύ της παρούσας Συμφωνίας, το Δεύ τερο Μέρος χωρίς καθυστέρηση σύμφωνα με τη χρηστή  διοικητική πρακτική θα πάρει όλα τα απαραίτητα μέτρα  ώστε οι αρμόδιες Αρχές της χώρας στο εξής εσωτερι κά να χρησιμοποιούν το όνομα και τις ορολογίες του Άρ θρου 1(3) της παρούσας Συμφωνίας σε όλα τα νέα επί σημα έγγραφα, αλληλογραφία και συναφές υλικό. 

10. Σε ό,τι αφορά την εγκυρότητα των υφιστάμενων εγ γράφων και υλικού που εκδόθηκαν από τις Αρχές του  Δεύτερου Μέρους, τα Μέρη συμφωνούν ότι θα υπάρ ξουν δύο μεταβατικές περίοδοι, μία «τεχνική» και μία  «πολιτική»: 

α) Η «τεχνική» μεταβατική περίοδος θα αφορά όλα τα  επίσημα έγγραφα και υλικό της Δημόσιας Διοίκησης  του Δεύτερου Μέρους για διεθνή χρήση και εκείνα για  εσωτερική χρήση που μπορούν να χρησιμοποιηθούν  στο εξωτερικό. Αυτά τα έγγραφα και υλικό θα ανανεω 

θούν σύμφωνα με το όνομα και τις ορολογίες που ανα φέρονται στο Άρθρο 1(3) της παρούσας Συμφωνίας το  αργότερο εντός πέντε ετών από τη θέση σε ισχύ της  παρούσας Συμφωνίας. 

β) Η «πολιτική» μεταβατική περίοδος θα αφορά όλα τα  έγγραφα και υλικό αποκλειστικά για εσωτερική χρήση  στο Δεύτερο Μέρος. Η έκδοση των εγγράφων και υλι κού που εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία σύμφωνα  με το Άρθρο 1(3) θα ξεκινά στο άνοιγμα κάθε διαπραγ ματευτικού κεφαλαίου της ΕΕ στο συναφές πεδίο, και  

θα ολοκληρώνεται εντός πέντε ετών από τότε.  11. Oι διαδικασίες για την ταχεία τροποποίηση του Συ ντάγματος του Δεύτερου Μέρους, προκειμένου να  υλοποιηθούν πλήρως οι διατάξεις της παρούσας  Συμφωνίας, θα ξεκινήσουν με την κύρωση της πα ρούσας Συμφωνίας από το Κοινοβούλιό του ή σε συ νέχεια δημοψηφίσματος, εάν το Δεύτερο Μέρος απο φασίσει να το διεξαγάγει. 

12. Το όνομα και οι ορολογίες όπως αναφέρονται στο Άρ θρο 1 της παρούσας Συμφωνίας θα ενσωματωθούν  στο Σύνταγμα του Δεύτερου Μέρους. Η αλλαγή αυτή  θα γίνει ������ enbloc με μία τροποποίηση. Κατ’ εφαρμο γή αυτής της τροποποίησης, το όνομα και οι ορολο γίες θα αλλάξουν αντιστοίχως σε όλα τα άρθρα του  Συντάγματος. Επιπροσθέτως, το Δεύτερο Μέρος θα  προβεί στις κατάλληλες τροποποιήσεις του Προοιμί ου, του Άρθρου 3 και του Άρθρου 49, κατά τη διάρ κεια της διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος.  

13. Σε περίπτωση σφαλμάτων, λαθών, παραλείψεων  στην ορθή αναφορά του ονόματος και των ορολογι ών που αναφέρονται στο Άρθρο 1(3) της παρούσας  Συμφωνίας στο πλαίσιο των διεθνών, πολυμερών και  περιφερειακών Οργανισμών, θεσμών, αλληλογραφί ας, συναντήσεων και ��� ora καθώς και σε όλες τις διμε ρείς σχέσεις του Δεύτερου Μέρους με τρίτα Κράτη και  οντότητες, οιοδήποτε από τα Μέρη δύναται να ζητή σει την άμεση διόρθωσή τους και την αποφυγή παρό μοιων σφαλμάτων στο μέλλον. 

ΑΡΘΡΟ 2 

1. Το Πρώτο Μέρος συμφωνεί να μην αντιταχθεί στην  υποψηφιότητα ή την ένταξη του Δεύτερου Μέρους,  υπό το όνομα και τις ορολογίες του Άρθρου 1 (3) της  παρούσας Συμφωνίας, σε διεθνείς, πολυμερείς και  περιφερειακούς Οργανισμούς και θεσμούς, όπου το  Πρώτο Μέρος είναι μέλος.  

2. Το Δεύτερο Μέρος θα επιδιώκει ένταξη σε διεθνείς,  πολυμερείς και περιφερειακούς Οργανισμούς και θε σμούς υπό το όνομα και τις ορολογίες του Άρθρου 1  (3) της παρούσας Συμφωνίας. 

3. Από τη θέση σε ισχύ της παρούσας Συμφωνίας κατ’  εφαρμογήν του Άρθρου 1 αυτής, το Πρώτο Μέρος θα  κυρώσει οποιαδήποτε Συμφωνία προσχώρησης του  Δεύτερου Μέρους σε διεθνείς Οργανισμούς, στους  οποίους το Πρώτο Μέρος είναι μέλος. 

4. Ειδικότερα αναφορικά με τις διαδικασίες ένταξης του  Δεύτερου Μέρους στην ΕΕ και τον Οργανισμό Βορει οατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ), θα εφαρμοσθούν τα  ακόλουθα:  

α. Το Δεύτερο Μέρος θα επιδιώξει ένταξη στο ΝΑΤΟ και  την ΕΕ υπό το όνομα και τις ορολογίες του Άρθρου 1 της  παρούσης Συμφωνίας. Η προσχώρηση στο ΝΑΤΟ και  την ΕΕ θα λάβει χώρα υπό το ίδιο όνομα και ορολογίες.  β. Με τη λήψη της γνωστοποίησης της κύρωσης της  παρούσας Συμφωνίας από το Κοινοβούλιο του Δεύτε 

ρου Μέρους, το Πρώτο Μέρος χωρίς καθυστέρηση :  (i) θα γνωστοποιήσει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου  της ΕΕ ότι υποστηρίζει την έναρξη των ενταξιακών δι απραγματεύσεων του Δεύτερου Μέρους στην ΕΕ υπό  το όνομα και τις ορολογίες του Άρθρου 1 της παρούσας  Συμφωνίας. 

(ii) θα γνωστοποιήσει στο Γενικό Γραμματέα του  ΝΑΤΟ ότι υποστηρίζει να απευθυνθεί από το ΝΑΤΟ  προς το Δεύτερο Μέρος πρόσκληση προσχώρησης.  Η εν λόγω υποστήριξη εκ μέρους του Πρώτου Μέ 

ρους τελεί υπό τους όρους, πρώτον, της έκβασης δη μοψηφίσματος συνάδουσας με την παρούσα Συμφω νία, εάν το Δεύτερο Μέρος αποφασίσει τη διεξαγω γή δημοψηφίσματος και, δεύτερον, της ολοκλήρωσης  

των συνταγματικών τροποποιήσεων, που προβλέπο νται στην παρούσα Συμφωνία. Με τη λήψη της γνω στοποίησης από το Δεύτερο Μέρος αναφορικά με την  ολοκλήρωση όλων των εσωτερικών νομικών διαδικα σιών του για τη θέση σε ισχύ της παρούσας Συμφω νίας, περιλαμβανομένου ενδεχόμενου εθνικού δημο ψηφίσματος με έκβαση συνάδουσα με την παρούσα  Συμφωνία και με την ολοκλήρωση των τροποποιή σεων στο Σύνταγμα του Δεύτερου Μέρους, το Πρώ το Μέρος θα κυρώσει το Πρωτόκολλο προσχώρησης  του Δεύτερου Μέρους στο ΝΑΤΟ. Η εν λόγω κυρωτι κή διαδικασία θα ολοκληρωθεί μαζί με τη διαδικασία  κύρωσης της παρούσας Συμφωνίας.  

ΑΡΘΡΟ 3 

1. Τα Μέρη δια της παρούσης επιβεβαιώνουν το υφιστά μενο κοινό τους σύνορο ως διαρκές και απαραβίαστο  διεθνές σύνορο. Κανένα από τα Μέρη δεν θα προβά λει ή υποστηρίξει οιεσδήποτε διεκδικήσεις για οιοδήπο τε τμήμα της επικράτειας του άλλου Μέρους ή διεκδι κήσεις για αλλαγή στο υφιστάμενο κοινό τους σύνορο.  Επιπροσθέτως, κανένα από τα Μέρη δεν θα υποστηρί ξει οιεσδήποτε παρόμοιες διεκδικήσεις που μπορεί να  εγερθούν από οιοδήποτε τρίτο μέρος.  

2. Έκαστο Μέρος δεσμεύεται να σέβεται την κυριαρχία,  την εδαφική ακεραιότητα και την πολιτική ανεξαρτη σία του άλλου Μέρους. Κανένα από τα Μέρη δεν θα  υποστηρίξει οιεσδήποτε δράσεις οιουδήποτε τρίτου μέ ρους που στρέφονται κατά της κυριαρχίας, της εδαφι κής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας του άλ λου Μέρους.  

3. Τα Μέρη θα απέχουν, σύμφωνα με τους σκοπούς και  τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, από την  απειλή ή χρήση βίας, περιλαμβανομένης της απειλής ή  χρήσης βίας που αποσκοπεί στην παραβίαση του υφι 

σταμένου κοινού συνόρου τους.  

4. Τα Μέρη δεσμεύονται να μην επιχειρούν, υποκινούν,  υποστηρίζουν και/ ή ανέχονται οιεσδήποτε πράξεις ή  δραστηριότητες μη φιλικού χαρακτήρα που στρέφονται  κατά του άλλου Μέρους. Κανένα από τα Μέρη δεν θα  επιτρέπει να χρησιμοποιείται η επικράτειά του κατά του  άλλου Μέρους από οιοδήποτε τρίτο κράτος, Οργανι 

σμό, ομάδα ή άτομο που προβαίνει ή αποπειράται να  προβεί σε ανατρεπτικές, αποσχιστικές δράσεις ή δρά σεις ή δραστηριότητες που απειλούν καθ’ οιονδήποτε  τρόπο την ειρήνη, τη σταθερότητα ή την ασφάλεια του  άλλου Μέρους. Έκαστο Μέρος θα κοινοποιεί χωρίς κα θυστέρηση στο άλλο Μέρος οιαδήποτε πληροφορία  κατέχει αναφορικά με οιεσδήποτε παρόμοιες πράξεις  ή προθέσεις.  

ΑΡΘΡΟ 4 

1. Έκαστο Μέρος δια της παρούσης αναλαμβάνει τη δέ σμευση και δηλώνει επίσημα ότι τίποτα στο Σύνταγμά  του, όπως ισχύει σήμερα ή θα τροποποιηθεί στο μέλ λον, μπορεί ή θα μπορούσε να ερμηνευθεί ότι αποτελεί  ή θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για οποιαδήπο τε διεκδίκηση οιασδήποτε περιοχής δεν περιλαμβάνε ται στα υφιστάμενα διεθνή του σύνορα, 

2. Έκαστο Μέρος δεσμεύεται να μην προβαίνει σε ή επι τρέπει οιεσδήποτε αλυτρωτικές δηλώσεις και δεν θα  υιοθετεί οιεσδήποτε παρόμοιες δηλώσεις από εκείνους  που φέρονται να δρουν για λογαριασμό ή για το συμ φέρον του Μέρους,  

3. Έκαστο Μέρος δεσμεύεται δια της παρούσης και επί σημα δηλώνει ότι τίποτα στο Σύνταγμά του όπως ισχύ ει σήμερα ή θα τροποποιηθεί στο μέλλον, μπορεί ή θα  μπορούσε να ερμηνευθεί ότι αποτελεί ή θα αποτελέσει  ποτέ τη βάση για παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέ σεις του άλλου Μέρους σε οιαδήποτε μορφή και για οι οδήποτε λόγο, περιλαμβανομένης της προστασίας του  καθεστώτος και των δικαιωμάτων οιωνδήποτε προσώ πων δεν είναι πολίτες του.  

ΑΡΘΡΟ 5 

1. Κατά το χειρισμό των υποθέσεών τους τα Μέρη θα εμ φορούνται από το πνεύμα και τις αρχές της δημοκρατί ας, των θεμελιωδών ελευθεριών, τον σεβασμό των δι 

καιωμάτων και της αξιοπρέπειας του ανθρώπου και το  κράτος δικαίου, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμέ νων Εθνών, την Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρω πίνων Δικαιωμάτων1, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την  Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θε μελιωδών Ελευθεριών2, τη Διεθνή Σύμβαση για την  Εξάλειψη κάθε Μορφής Φυλετικών Διακρίσεων3, τη  Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού4, την Τελική  Πράξη του Ελσίνκι, το Κείμενο της Συνάντησης της Κο πεγχάγης της Διάσκεψης για την Ανθρώπινη Διάστα ση της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία  στην Ευρώπη και την Χάρτα των Παρισίων για μια Νέα  Ευρώπη, και άλλες διεθνείς συμφωνίες και κείμενα στις  οποίες είναι μέρη και τα δύο Μέρη.  

2. Καμία από τις διατάξεις των κειμένων που παρατίθε νται στην ανωτέρω παράγραφο 1 δεν θα ερμηνευθεί  ως παρέχουσα οποιοδήποτε δικαίωμα σε οιοδήποτε  Μέρος για δράση αντίθετη προς τους σκοπούς και τις  αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ή της Τελικής  Πράξης του Ελσίνκι, συμπεριλαμβανομένης της αρχής  της εδαφικής ακεραιότητας των Κρατών.  

ΑΡΘΡΟ 6 

1. Με στόχο την ενίσχυση των φιλικών διμερών σχέσε ων κάθε Μέρος θα λάβει αμέσως αποτελεσματικά μέ τρα προκειμένου να απαγορεύσει εχθρικές δραστηριό τητες, ενέργειες ή προπαγάνδα από κρατικές υπηρεσί ες ή υπηρεσίες αμέσως ή εμμέσως ελεγχόμενες από το  

κράτος και για την πρόληψη δραστηριοτήτων που πι θανόν να υποδαυλίζουν τον σωβινισμό, την εχθρότητα,  τον αλυτρωτισμό και τον αναθεωρητισμό εναντίον του  άλλου Μέρους. Εάν συμβούν τέτοιου είδους δραστηρι 

ότητες, τα Μέρη θα λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα. 2. Έκαστο Μέρος θα λάβει αμελλητί αποτελεσματικά μέ τρα για να αποθαρρύνει και να αποτρέπει οποιεσδήπο τε πράξεις από ιδιωτικές οντότητες που πιθανόν υπο δαυλίζουν την βία, το μίσος ή την εχθρότητα εναντίον  του άλλου μέρους. Εάν μια ιδιωτική οντότητα στο έδα φος ενός Μέρους εμπλακεί σε τέτοιου είδους δραστη ριότητες εν αγνοία του εν λόγω Μέρους, αυτό το Μέ ρος, μόλις λάβει γνώση αυτών των ενεργειών, θα λά βει αμελλητί όλα τα απαραίτητα μέτρα που του παρέ χει ο νόμος. 

3. Έκαστο Μέρος θα αποτρέπει και θα αποθαρρύνει  ενέργειες, περιλαμβανομένων των προπαγανδιστι κών, από ιδιωτικές οντότητες που πιθανόν υποδαυλί ζουν τον σωβινισμό, την εχθρότητα, τον αλυτρωτισμό  και τον αναθεωρητισμό σε βάρος του άλλου Μέρους. 

ΑΡΘΡΟ 7 

1. Τα Μέρη αναγνωρίζουν ότι η εκατέρωθεν αντίληψή  τους ως προς τους όρους «Μακεδονία» και «Μακεδό νας» αναφέρεται σε διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο και  πολιτιστική κληρονομιά. 

2. Όταν γίνεται αναφορά στο Πρώτο Μέρος, με αυτούς  τους όρους νοούνται όχι μόνο η περιοχή και ο πληθυ σμός της βόρειας περιοχής του Πρώτου Μέρους, αλλά  και τα χαρακτηριστικά τους, καθώς και ο Ελληνικός πο λιτισμός, η ιστορία, η κουλτούρα και η κληρονομιά αυ τής της περιοχής από την αρχαιότητα έως σήμερα. 

3. Όταν γίνεται αναφορά στο Δεύτερο Μέρος, με αυτούς  τους όρους νοούνται η επικράτεια, η γλώσσα, ο πληθυ σμός και τα χαρακτηριστικά τους, με τη δική τους ιστο ρία, πολιτισμό και κληρονομιά, διακριτώς διαφορετικά  από αυτά που αναφέρονται στο Άρθρο 7(2). 

4. Το Δεύτερο Μέρος σημειώνει ότι η επίσημη γλώσ σα του, η Μακεδονική γλώσσα, ανήκει στην ομάδα  των Νότιων Σλαβικών γλωσσών. Τα Μέρη σημει ώνουν ότι η επίσημη γλώσσα και άλλα χαρακτη ριστικά του Δεύτερου Μέρους δεν έχουν σχέση με  τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό, την ιστορία, την  κουλτούρα και την κληρονομιά της βόρειας περιο χής του Πρώτου Μέρους. 

5. Τίποτα στην παρούσα Συμφωνία δεν αποσκοπεί στο  να υποτιμήσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο, ή να αλλοιώ σει ή να επηρεάσει τη χρήση από τους πολίτες εκά στου Μέρους.  

  

ΑΡΘΡΟ 8 

1. Εάν οιοδήποτε από τα Μέρη πιστεύει ότι ένα ή περισ σότερα σύμβολα τα οποία συνιστούν μέρος της ιστο 

1. Ηνωμένα Έθνη, Επίσημα Αρχεία της Γενικής Συνέλευσης,  Τρίτη Σύνοδος, Μέρος Ι, σελ. 71 

2.Ηνωμένα Έθνη, Συλλογή Συνθηκών, τόμος 213, σελ. 221  

3. Ibid, τόμος 660, σελ. 195 

4. Ibid, τόμος 1577, Αρ. Ι-27531 

ρικής ή πολιτιστικής κληρονομιάς του χρησιμοποιείται  από το άλλο Μέρος, θα θέσει υπ’ όψιν του άλλου Μέ ρους τη χρήση την οποία επικαλείται, και το άλλο Μέ ρος θα προβεί στις κατάλληλες διορθωτικές ενέργειες  για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το ζήτημα και να  διασφαλίσει τον σεβασμό στην προαναφερόμενη κλη ρονομιά. 

2. Εντός έξι μηνών από τη θέση σε ισχύ της παρούσης  Συμφωνίας, το Δεύτερο Μέρος θα επανεξετάσει το κα θεστώς των μνημείων, δημόσιων κτιρίων και υποδο μών στην επικράτειά του, και στο μέτρο που αυτά ανα φέρονται καθ’ οιονδήποτε τρόπο στην αρχαία Ελληνι κή ιστορία και πολιτισμό που συνιστούν αναπόσπαστο  συστατικό της ιστορικής ή πολιτιστικής κληρονομιάς  του Πρώτου Μέρους, θα προβεί στις κατάλληλες διορ θωτικές ενέργειες για να αντιμετωπίσει αποτελεσμα τικά το ζήτημα και να διασφαλίσει τον σεβασμό στην  προαναφερόμενη κληρονομιά. 

3. Το Δεύτερο Μέρος δεν θα χρησιμοποιήσει ξανά καθ’ οι ονδήποτε τρόπο και σε όλες τις μορφές του το σύμβολο  που πριν απεικονιζόταν στην προηγούμενη εθνική ση μαία του. Εντός έξι μηνών από τη θέση σε ισχύ της πα ρούσης Συμφωνίας, το Δεύτερο Μέρος θα προβεί στην  αφαίρεση του συμβόλου που απεικονιζόταν στην προ ηγούμενη εθνική σημαία του από όλους τους δημόσι ους χώρους και δημόσιες χρήσεις στην επικράτειά του.  Αρχαιολογικά τεχνουργήματα δεν εντάσσονται στο πε δίο αυτής της διάταξης. 

4. Έκαστο Μέρος δεσμεύεται από τις συστάσεις της Συν διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Τυποποίηση  των Γεωγραφικών Ονομάτων σε σχέση με τη χρήση  των επίσημων γεωγραφικών ονομάτων και τοπωνυμί ων στην επικράτεια του άλλου Μέρους δίδοντας με αυ τόν τον τρόπο προτεραιότητα στη χρήση των ενδωνύ μων έναντι των εξωνύμων. 

5. Εντός ενός μηνός από την υπογραφή της παρούσης  Συμφωνίας, τα Μέρη θα συγκροτήσουν με ανταλλα γή διπλωματικών διακοινώσεων, σε ισομερή βάση,  μία Κοινή Διεπιστημονική Επιτροπή Εμπειρογνωμό νων σε ιστορικά, αρχαιολογικά και εκπαιδευτικά θέ ματα, για να εξετάσει την αντικειμενική, επιστημονι κή ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων βασισμένη  σε αυθεντικές, τεκμηριωμένες και επιστημονικά στέ ρεες ιστορικές πηγές και αρχαιολογικά ευρήματα. Οι  εργασίες της Επιτροπής θα τελούν υπό την επίβλε ψη των Υπουργείων Εξωτερικών των Μερών σε συ νεργασία με άλλες αρμόδιες εθνικές αρχές. Η Επιτρο πή θα εξετάσει και, εφόσον το κρίνει απαραίτητο, θα  αναθεωρήσει οιαδήποτε σχολικά εγχειρίδια και βοη θητικό σχολικό υλικό όπως χάρτες, ιστορικούς άτλα ντες, οδηγούς διδασκαλίας που χρησιμοποιούνται σε  έκαστο από τα Μέρη, σύμφωνα με τις αρχές και τους  σκοπούς της ΟΥΝΕΣΚΟ και του Συμβουλίου της Ευ ρώπης. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα θέσει συ γκεκριμένα χρονοδιαγράμματα ώστε να διασφαλισθεί  ότι σε έκαστο από τα Μέρη κανένα σχολικό εγχειρί διο ή βοηθητικό σχολικό υλικό σε χρήση το έτος μετά  την υπογραφή της παρούσης Συμφωνίας δεν περι έχει αλυτρωτικές/αναθεωρητικές αναφορές. Η Επι τροπή επίσης θα εξετάσει οιεσδήποτε νέες εκδόσεις  σχολικών εγχειριδίων και βοηθητικού σχολικού υλικού  όπως προβλέπεται σε αυτό το Άρθρο. Η Επιτροπή θα  συνεδριάζει τακτικά, τουλάχιστον δύο φορές ετησίως,  και θα υποβάλει μία Ετήσια Έκθεση για τις δραστη ριότητες και τις συστάσεις της προκειμένου να εγκρι θούν από το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, όπως  αυτό θα συσταθεί κατ’ εφαρμογή του Άρθρου 12. 

6. Τα Μέρη αναγνωρίζουν ότι οι προαναφερόμενες αμοι βαίως αποδεκτές λύσεις οι οποίες προέκυψαν από  τις διαπραγματεύσεις θα συμβάλλουν στην οριστική  εδραίωση σχέσεων ειρήνης και καλής γειτονίας στην  περιοχή, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου  Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών 817 (1993) και 845  (1993).  

  

ΜΕΡΟΣ 2 

ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ  

ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΔΥΟ ΜΕΡΩΝ ΑΡΘΡΟ 9 

1. Τα Μέρη συμφωνούν ότι η στρατηγική τους συνεργα σία θα επεκταθεί σε όλους τους τομείς όπως η γεωρ γία, η πολιτική προστασία, η άμυνα, η οικονομία, η  ενέργεια, το περιβάλλον, η βιομηχανία, οι υποδομές,  οι επενδύσεις, οι πολιτικές σχέσεις, ο τουρισμός, το  εμπόριο, η διασυνοριακή συνεργασία και οι μεταφο ρές. Αυτή η στρατηγική συνεργασία θα αφορά όχι μό νον τους τομείς που περιλαμβάνονται στην παρούσα  Συμφωνία αλλά επίσης και εκείνους που μπορεί στο  

μέλλον να κριθούν επωφελείς και απαραίτητοι σε αμ φότερες τις χώρες. Όλοι αυτοί οι τομείς πρέπει να εν σωματωθούν σε ένα συνολικό Σχέδιο Δράσης κατά  

την πορεία ανάπτυξης των διμερών σχέσεων. 2. Τα υφιστάμενα ΜΟΕ θα ενσωματωθούν στο προανα φερόμενο Σχέδιο Δράσης. Το τελευταίο θα στοχεύει  στην εφαρμογή των διατάξεων αυτού του τμήματος της  παρούσας Συμφωνίας. Το Σχέδιο Δράσης θα εμπλου τίζεται και θα αναπτύσσεται συνεχώς. 

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ 

ΑΡΘΡΟ 10 

Από την έναρξη ισχύος της παρούσας Συμφωνίας : 1. το Πρώτο Μέρος θα αναβαθμίσει χωρίς καθυστέρη ση : 

α) το υπάρχον Γραφείο Συνδέσμου στην πρωτεύουσα  του Δεύτερου Μέρους σε Πρεσβεία και 

β) το υπάρχον Γραφείο Προξενικών, Οικονομικών και  Εμπορικών Υποθέσεων στην πόλη Μπίτολα του Δεύτε ρου Μέρους σε Γενικό Προξενείο και 

2. το Δεύτερο Μέρος θα αναβαθμίσει χωρίς καθυστέρη ση : 

α) το υπάρχον Γραφείο Συνδέσμου στην πρωτεύουσα  του Πρώτου Μέρους σε Πρεσβεία και  

β) το υπάρχον Γραφείο Προξενικών Οικονομικών και  Εμπορικών Υποθέσεων στην πόλη Θεσσαλονίκη του  Πρώτου Μέρους σε Γενικό Προξενείο.  

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 

ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ  FORA 

ΑΡΘΡΟ 11 

Τα Μέρη θα συνεργάζονται στενά, διμερώς, και στο  πλαίσιο περιφερειακών Οργανισμών και πρωτοβουλι ών με σκοπό να διασφαλιστεί η εξέλιξη της Νοτιοανατο λικής Ευρώπης σε μια περιοχή ειρήνης, ανάπτυξης και  ευημερίας για τους λαούς της. Θα προάγουν και θα συ νεργάζονται στη διαμόρφωση συνεργασιών σε περιφε ρειακό επίπεδο, καθώς και, ,μεταξύ άλλων στην αμοι βαία υποστήριξη υποψηφιοτήτων στο πλαίσιο διεθνών,  πολυμερών και περιφερειακών Οργανισμών και θε σμών , όπως τα Ηνωμένα Έθνη, ο ΟΑΣΕ και το Συμ βούλιο της Ευρώπης.  

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΘΡΟ 12 

1. Τα Μέρη συμφωνούν να ενισχύσουν και να αναπτύ ξουν περαιτέρω τις διμερείς πολιτικές τους σχέσεις  μέσω τακτικών επισκέψεων, συναντήσεων και δι αβουλεύσεων σε υψηλό πολιτικό και διπλωματικό  επίπεδο. 

2. Τα Μέρη θα θεσπίσουν Ανώτατο Συμβούλιο Συνερ γασίας (ΑΣΣ) των Κυβερνήσεών τους, με από κοινού  επικεφαλής τους Πρωθυπουργούς τους.  

3. Το ΑΣΣ θα συνέρχεται τουλάχιστον μία φορά το χρό νο και θα είναι το αρμόδιο όργανο για τη σωστή και  αποτελεσματική εφαρμογή αυτής της Συμφωνίας και  του απορρέοντος εξ αυτής Σχεδίου Δράσης. Το ΑΣΣ  θα λαμβάνει αποφάσεις και θα προωθεί δράσεις και  μέτρα για τη βελτίωση και την αναβάθμιση της διμε ρούς συνεργασίας μεταξύ των Μερών και θα αντι μετωπίζει όλα τα ζητήματα που τυχόν προκύψουν  κατά την εφαρμογή της παρούσας Συμφωνίας και  του απορρέοντος εξ αυτής Σχεδίου Δράσης, με στό χο την επίλυσή τους.  

4. Τα Μέρη είναι πεπεισμένα ότι η ανάπτυξη και η ενδυ νάμωση των επαφών μεταξύ των πολιτών είναι απα ραίτητες για την οικοδόμηση φιλίας, συνεργασίας και  σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ των Μερών και των  λαών τους. Θα υποστηρίζουν και θα ενθαρρύνουν  επαφές και συναντήσεις μεταξύ των πολιτών τους σε  όλα τα κατάλληλα επίπεδα. 

5. Τα Μέρη θα υποστηρίζουν και θα ενθαρρύνουν επα φές μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών τους, καθώς  και των θεσμών και των τοπικών αρχών, περιλαμβα νομένων των συνεργατικών δράσεων και ανταλλα γών των νέων και των φοιτητών, με στόχο την ανά πτυξη καλύτερης κατανόησης και συνεργασίας μετα ξύ των λαών τους.  

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 

ΑΡΘΡΟ 13 

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν το γεγονός ότι το δεύτερο Μέ ρος είναι περίκλειστο κράτος, τα Μέρη θα καθοδηγούνται  από τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων  

H ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΡΕΣΠΩΝ

Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας στο μέτρο που εφαρ μόζονται τόσο στην πράξη όσο και όταν συνάπτουν συμ φωνίες που αναφέρονται στο Άρθρο 18 της παρούσας  Συμφωνίας.  

ΑΡΘΡΟ 14 

1. Τα Μέρη θα αναπτύξουν περαιτέρω την οικονομική συ νεργασία τους σε όλους τους τομείς. Ιδιαίτερη έμφαση  θα δοθεί στην ενδυνάμωση, ενίσχυση και εμβάθυνση  της διμερούς τους συνεργασίας στους τομείς της γεωρ γίας, της ενέργειας, του περιβάλλοντος, της βιομηχανί ας, των υποδομών, των επενδύσεων, του τουρισμού,  του εμπορίου και των μεταφορών. Για να επιτύχουν αυ τόν τον στόχο, τα Μέρη θα αξιοποιούν και θα χρησι μοποιούντα υφιστάμενα ΜΟΕ, τα οποία αποτελούν μία  αμοιβαίως επωφελή βάση, η οποία θα μετεξελιχθεί σε  Σχέδιο Δράσης.  

2. Τα Μέρη θα ενθαρρύνουν αμοιβαίες επενδύσεις και θα  λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αποτελε σματική προστασία τους, περιλαμβανομένων μέτρων  κατά της υπερβολικής γραφειοκρατίας και για την υπέρ βαση θεσμικών, διοικητικών και φορολογικών εμποδί ων. Τα Μέρη θα προσδώσουν ιδιαίτερη έμφαση στη συ νεργασία μεταξύ εταιρειών, επιχειρήσεων και βιομηχα νιών του κάθε Μέρους.  

3. Τα Μέρη θα απέχουν από την επιβολή εμποδίων στη  μετακίνηση ανθρώπων και αγαθών μεταξύ των εδαφών  τους ή διαμέσου του εδάφους καθενός από τα Μέρη  προς το έδαφος του άλλου. Τα Μέρη θα συνεργάζονται  για τη διευκόλυνση των ως άνω μετακινήσεων, σύμφω 

να με το Διεθνές Δίκαιο.  

4. Τα Μέρη θα αναπτύξουν και θα ενισχύσουν τη συνερ γασία τους όσον αφορά στην ενέργεια, ιδίως δια της  κατασκευής, συντήρησης και χρήσης διασυνδεόμε νων αγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου (υφιστά μενων, υπό κατασκευή και σχεδιαζόμενων) και όσον  αφορά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, περιλαμ βανομένων των φωτοβολταϊκών, της αιολικής και της  υδρο-ηλεκτρικής ενέργειας. Πιθανά εκκρεμή ζητήματα  θα αντιμετωπισθούν χωρίς καθυστέρηση, με τη επίτευ ξη αμοιβαίως επωφελών διακανονισμών λαμβάνοντας  σοβαρά υπ’ όψιν την Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική  και το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Το Πρώτο Μέρος θα συν δράμει το Δεύτερο με κατάλληλη μεταφορά τεχνογνω σίας και εμπειρίας. 

5. Τα Μέρη θα προωθούν, θα επεκτείνουν και θα βελτιώ νουν συνέργειες στους τομείς των υποδομών και των  μεταφορών, καθώς και, στη βάση της αμοιβαιότητας,  στους τομείς των οδικών, σιδηροδρομικών, θαλάσσι ων, αεροπορικών και επικοινωνιακών διασυνδέσεων,  αξιοποιώντας τις καλύτερες διαθέσιμες τεχνολογίες και  πρακτικές. Θα διευκολύνουν, επίσης, τη μεταξύ τους  διαμετακόμιση αγαθών, φορτίων και προϊόντων μέσω  των υποδομών, περιλαμβανομένων των λιμένων και  των αερολιμένων στο έδαφος καθενός εκ των Μερών.  Τα Μέρη θα τηρούν τους διεθνείς κανόνες και κανονι σμούς αναφορικά με τη διαμετακόμιση, τις τηλεπικοινω νίες, τα σήματα και τους κωδικούς. Το Πρώτο Μέρος θα  πράττει ωσαύτως στο μέτρο που και κατά τρόπο που  αυτό είναι σύμφωνο προς τις υποχρεώσεις του που  πηγάζουν από την ιδιότητά του ως μέλους στην ΕΕ και  από άλλα διεθνή κείμενα. Το Δεύτερο Μέρος θα πράτ τει ωσαύτως στο μέτρο που και κατά τρόπο που αυτό εί ναι σύμφωνο προς τις υποχρεώσεις του που πηγάζουν  από την ιδιότητά του ως μέλους σε διεθνείς, πολυμερείς  ή περιφερειακούς θεσμούς ή Οργανισμούς στους οποί ους μετέχει κατά τη χρονική στιγμή της έναρξης ισχύ ος της Συμφωνίας αυτής, καθώς και από την ιδιότητά  του ως μέλους της ΕΕ, σε συνέχεια της προτεινόμενης  ένταξής του σε αυτήν.  

6. Τα Μέρη θα επιδιώξουν τη βελτίωση και τον εκσυγχρο νισμό των υφιστάμενων διασυνοριακών σημείων διέ λευσης, όπως απαιτείται από τη ροή της κυκλοφορίας  και την κατασκευή νέων διασυνοριακών σημείων διέ λευσης με στόχο την ενίσχυση των μεταξύ τους τουρι στικών και εμπορικών ροών. 

7. Τα Μέρη θα λάβουν μέτρα για την εξασφάλιση της προ στασίας του περιβάλλοντος και τη διατήρηση του φυσι κού ενδιαιτήματος στα διασυνοριακά ύδατα και τον πε ριβάλλοντα χώρο και θα συνεργάζονται στην προσπά θεια μείωσης και εξάλειψης κάθε είδους μόλυνσης. Τα  

Μέρη θα επιδιώκουν να αναπτύσσουν και να εναρμονί ζουν στρατηγικές και προγράμματα για την περιφερεια κή και τη διεθνή συνεργασία για την προστασία του πε ριβάλλοντος.  

8. Τα Μέρη θα υποστηρίζουν τη διεύρυνση των τουρι στικών ανταλλαγών και την ανάπτυξη της συνεργασί ας τους στους τομείς του εναλλακτικού τουρισμού, πε 

H ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΡΕΣΠΩΝ 

ριλαμβανομένου του πολιτιστικού, θρησκευτικού, εκ παιδευτικού, ιατρικού και αθλητικού τουρισμού και  θα συνεργάζονται για τη βελτίωση και την προώθη ση των επαγγελματικών και τουριστικών ταξιδίων με ταξύ τους.  

9. Τα Μέρη θα θεσπίσουν μία Κοινή Υπουργική Επιτρο πή (ΚΥΕ) για να επιτύχουν την καλύτερη δυνατή συ νεργασία στους ανωτέρω τομείς της οικονομικής εται ρικής σχέσης, περιλαμβανομένης της οργάνωσης μει κτών επιχειρηματικών ��� ora . Η ΚΥΕ, που θα συνέρχε ται μία φορά το χρόνο τουλάχιστον, θα καθοδηγεί την  

πορεία της διμερούς οικονομικής συνεργασίας, τη συ νολική εφαρμογή των σχετικών τομεακών δράσεων,  συμφωνιών, πρωτοκόλλων και συμβατικών πλαισίων,  καθώς και όλες τις σχετικές μελλοντικές συμφωνίες. Τα  Μέρη ενθαρρύνουν τη στενότερη δυνατή επικοινωνία μεταξύ των Εμπορικών Επιμελητηρίων τους.  

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ  

ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ,  

ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ, ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 

ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ,  

ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ 

ΑΡΘΡΟ 15 

Στην εποχή της νέας βιομηχανικής επανάστασης και της  δεύτερης εποχής των μηχανών, η εμβάθυνση της συ νεργασίας μεταξύ Κρατών και κοινωνιών είναι απαραί τητη τώρα περισσότερο από ποτέ, ιδιαιτέρως όσον αφο ρά σε κοινωνικές δραστηριότητες, τεχνολογίες και πολι τισμό, τόσο υπό τη στενή όσο και υπό την ευρεία έννοια.  Για το σκοπό αυτό: 

1. Τα Μέρη θα αναπτύξουν και θα βελτιώσουν την επι στημονική, τεχνολογική και τεχνική συνεργασία τους,  καθώς και τη συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευ σης. Θα εντατικοποιήσουν τις ανταλλαγές πληροφο ριών και επιστημονικών και τεχνικών εγγράφων και  θα επιδιώκουν να βελτιώσουν την αμοιβαία πρόσβα ση σε επιστημονικά και ερευνητικά ιδρύματα, αρχεία,  βιβλιοθήκες και παρόμοια ιδρύματα. Τα Μέρη θα υπο στηρίζουν πρωτοβουλίες επιστημονικών και εκπαι δευτικών ιδρυμάτων καθώς και ιδιωτών που στοχεύ ουν στη βελτίωση της συνεργασίας και στις ανταλλα γές στους τομείς των επιστημών, της τεχνολογίας και  της εκπαίδευσης.  

2. Τα Μέρη θα ενθαρρύνουν και θα υποστηρίζουν εκ δηλώσεις, καθώς και επιστημονικά και εκπαιδευτικά  προγράμματα στα οποία θα συμμετέχουν μέλη των  επιστημονικών και ακαδημαϊκών κοινοτήτων τους. Θα  ενθαρρύνουν και θα υποστηρίζουν επίσης τη διοργά νωση διμερών και διεθνών συνεδρίων σε αυτούς τους  τομείς.  

3. Τα Μέρη αποδίδουν μεγάλη σημασία στην ανάπτυξη  της έρευνας επί των νέων τεχνολογιών και στην εφαρ μογή και χρήση τους, περιλαμβανομένης της ψηφια κής τεχνολογίας και της νανοτεχνολογίας, κατά τρό πο που σέβεται το περιβάλλον και που αναβαθμίζει τις  ικανότητες, δυνατότητες και γενικότερη ευημερία των  πολιτών. Προς αυτόν τον στόχο θα αναπτύξουν τη συ νεργασία μεταξύ των ερευνητικών τους κέντρων, με ταξύ των ερευνητών τους και μεταξύ των ακαδημαϊ κών θεσμικών συστημάτων τους.  

4. Τα Μέρη θα δώσουν ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυ ξη πολιτιστικών σχέσεων μεταξύ των δύο Κρατών,  τις κοινωνίες τους και τις κοινωνικές τους ομάδες, δί δοντας ιδιαίτερη προσοχή στις τέχνες, το χορό, τον  κινηματογράφο, τη μουσική και το θέατρο. Υπό αυτό  το πρίσμα, ιδιαίτερη σημασία θα δοθεί στον αθλητι σμό. Θα προωθηθεί η διμερής συνεργασία στον το μέα της υγείας, περιλαμβανομένης της υγειονομικής  περίθαλψης.  

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ  ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

ΑΡΘΡΟ 16 

1. Τα Μέρη θα συνεργάζονται στενά στον αγώνα κατά  του οργανωμένου και διασυνοριακού εγκλήματος, της  τρομοκρατίας, των οικονομικών εγκλημάτων, ιδιαιτέ ρως σε ό,τι αφορά το έγκλημα που συνδέεται με την  παράνομη διακίνηση ή/και εκμετάλλευση ανθρώπων,  τα εγκλήματα που συνδέονται με την παραγωγή, πα ράνομη διακίνηση ή/και εμπορία ναρκωτικών και ψυ χοτρόπων ουσιών, την παράνομη κατασκευή και δι ακίνηση πυροβόλων όπλων, τμημάτων και συστατι κών τους και πυρομαχικών, την παράνομη εισαγω γή, εξαγωγή και μεταβίβαση της κυριότητας πολιτιστι κών αγαθών, τα αδικήματα που αφορούν τις μεταφο ρές της πολιτικής αεροπορίας και το έγκλημα που συν 

δέεται με την πλαστογραφία ή/και λαθρεμπορία σιγα ρέτων, οινοπνεύματος ή καυσίμων. 

2. Τα Μέρη θα συνεργάζονται στενά στον τομέα πολιτι κής προστασίας, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πρό ληψη και διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών κα ταστροφών και στην ανακούφιση από τις συνέπει ες των καταστροφών. Έκαστο Μέρος μπορεί να κά νει χρήση της ειδικής εκπαίδευσης και εμπειρογνωμο σύνης του άλλου Μέρους και οποτεδήποτε είναι ανα γκαίο και δυνατόν κάθε Μέρος θα παράσχει στο άλλο  

την ειδική υποδομή του, ειδικότερα στην πυρόσβεση.  Τα Μέρη δύνανται να εξετάσουν την ίδρυση σχετικού  μηχανισμού για συνδρομή στην εφαρμογή του παρό ντος Άρθρου. 

ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 

ΑΡΘΡΟ 17 

Τα Μέρη θα ενισχύσουν και θα επεκτείνουν την συνερ γασία τους στον τομέα της Άμυνας, μέσω, μεταξύ άλ λων, συχνών εκατέρωθεν επισκέψεων και επαφών της  πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας των ενόπλων δυνά μεών τους, την κατάλληλη μεταφορά τεχνογνωσίας και  οικοδόμησης δυνατοτήτων, την συνεργασία στους τομείς  της παραγωγής, ενημέρωσης και κοινών στρατιωτικών  ασκήσεων. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην εκπαίδευση  προσωπικού την οποία τα Μέρη θα μπορούσαν να πα ράσχουν το ένα στο άλλο. 

ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ 

ΑΡΘΡΟ 18 

1. Από τη θέση σε ισχύ της παρούσας Συμφωνίας, τα  Μέρη θα καθοδηγούνται στις σχέσεις τους από τις δια τάξεις των παρακάτω διμερών συμφωνιών που είχαν  συναφθεί μεταξύ της πρώην Σοσιαλιστικής Ομοσπον διακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας και του Πρώ του Μέρους στις 18 Ιουνίου 1959: 

α) Τη συμφωνία περί αμοιβαίων δικαστικών σχέσεων, β) Την συμφωνία για την αμοιβαία αναγνώριση και  εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων και 

γ) Την συμφωνία περί ζητημάτων υδρο-οικονομίας. 2. Τα Μέρη συμφωνούν ότι, από τη θέση σε ισχύ της πα ρούσας Συμφωνίας, όλα τα διεθνή κείμενα που δε σμεύουν διμερώς τα Μέρη θα παραμείνουν σε ισχύ,  εκτός εάν καταργούνται ειδικά από την παρούσα Συμ φωνία. 

3. Τα Μέρη θα διαβουλευθούν μεταξύ τους προκειμένου  να εντοπίσουν άλλες συμφωνίες που έχουν συναφθεί  μεταξύ της πρώην Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δη μοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας και του Πρώτου Μέ ρους οι οποίες θα θεωρηθούν κατάλληλες για εφαρ μογή στις αμοιβαίες τους σχέσεις. 

4. Τα Μέρη δεσμεύονται να διερευνήσουν όλες τις δυ νατότητες σύναψης πρόσθετων διμερών συμφωνι ών αναγκαίων σε σχέση με τομείς αμοιβαίου ενδια φέροντος. 

ΕΠΙΛΥΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ 

ΑΡΘΡΟ 19 

1. Τα Μέρη θα επιλύουν κάθε διαφορά αποκλειστικά με  ειρηνικά μέσα σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων  Εθνών. 

2. Σε περίπτωση που το ένα Μέρος θεωρεί ότι το άλλο  Μέρος δεν δρα σύμφωνα με τις προβλέψεις της πα ρούσας Συμφωνίας, το Μέρος αυτό θα γνωστοποιή σει κατ’ αρχάς στο άλλο Μέρος τις ανησυχίες του και  θα αναζητήσει μία λύση μέσω διαπραγματεύσεων.  Εάν τα Μέρη δεν μπορέσουν να επιλύσουν το ζήτημα  διμερώς, μπορεί να συμφωνήσουν να ζητήσουν από  το Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών να κάνει  χρήση των καλών υπηρεσιών του για την επίλυση του  ζητήματος. 

3. Οποιαδήποτε διαφορά προκύψει μεταξύ των Μερών  σχετικά με την ερμηνεία ή εφαρμογή της παρούσας  Συμφωνίας και δεν έχει επιλυθεί σύμφωνα με τις δι αδικασίες που αναφέρονται στο Άρθρο 19(2), μπο ρεί να υποβληθεί στο Διεθνές Δικαστήριο. Τα Μέρη  θα πρέπει πρώτα να προσπαθήσουν να συμφωνή σουν σε κοινή υποβολή κάθε τέτοιας διαφοράς στο εν  λόγω Δικαστήριο. Ωστόσο, εάν δεν επιτευχθεί συμφω νία εντός έξι μηνών ή μεγαλύτερου χρονικού διαστή ματος όπως τα Μέρη αμοιβαία θα συμφωνήσουν, τότε  κάθε τέτοιου είδους διαφορά δύναται να υποβληθεί  από οποιοδήποτε από τα Μέρη μονομερώς. 

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 

ΑΡΘΡΟ 20 

1. Η παρούσα Συμφωνία θα υπογραφεί από τους  Υπουργούς Εξωτερικών των δυο Μερών. 

2. Η παρούσα Συμφωνία υπόκειται σε κύρωση, σύμφω να με την αλληλουχία της διαδικασίας που περιγράφε ται στο Άρθρο 1(4). 

3. Από της ολοκληρώσεως των αναγκαίων εσωτερικών  νομικών διαδικασιών για τη θέση σε ισχύ της παρού σας Συμφωνίας όπως περιγράφεται στο Άρθρο 1,  τα Μέρη θα ενημερώσουν το ένα το άλλο εγγράφως  εντός δυο εβδομάδων. Η παρούσα Συμφωνία θα τεθεί  σε ισχύ κατά την ημερομηνία παραλαβής της τελευταί ας γνωστοποίησης από το εν λόγω Μέρος. 

4. Το Άρθρο 8(5) θα εφαρμόζεται προσωρινά, εκκρεμού σης της θέσης σε ισχύ της παρούσας Συμφωνίας. Εάν  η παρούσα Συμφωνία δεν τεθεί σε ισχύ, η παρούσα  Συμφωνία στο σύνολό της και κάθε διάταξή της ξεχω ριστά, δεν θα έχει περαιτέρω ισχύ ή εφαρμογή, προ σωρινή ή άλλη, και δεν θα δεσμεύει οποιοδήποτε από  τα Μέρη με οποιοδήποτε τρόπο. 

5. Η διαφορά και τα εναπομείναντα θέματα που αναφέ ρονται στις αποφάσεις 817(1993) και 845(1993) του  Συμβουλίου Ασφαλείας θα θεωρούνται ότι έχουν επι λυθεί από τη θέση σε ισχύ της παρούσας Συμφωνίας. 

6. Το συντομότερο δυνατόν από τη θέση σε ισχύ της  παρούσας Συμφωνίας, τα Μέρη ή ένα από τα Μέρη  θα ενημερώσουν το Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων  Εθνών σχετικά με την θέση σε ισχύ της παρούσας  Συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της ημερομηνίας  θέσης της σε ισχύ, για την εφαρμογή της στα Ηνωμέ 

να Έθνη. 

7. Η παρούσα Συμφωνία δεν στρέφεται εναντίον οποιου δήποτε άλλου Κράτους, οντότητας ή προσώπου. Δεν  παραβιάζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που  πηγάζουν από διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες  που ήδη ισχύουν και που τα Μέρη έχουν συνάψει με  άλλα Κράτη ή διεθνείς Οργανισμούς. 

8. Το Πρώτο Μέρος θα εφαρμόζει την παρούσα Συμ φωνία σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που πηγάζουν  από την συμμετοχή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση και  τη συμμετοχή του σε άλλους διεθνείς, πολυμερείς ή  περιφερειακούς θεσμούς ή Οργανισμούς, καθώς και  από άλλα διεθνή κείμενα. Ομοίως, το Δεύτερο Μέ ρος θα εφαρμόζει την παρούσα Συμφωνία σύμφωνα  με τις υποχρεώσεις του που πηγάζουν από την συμ μετοχή του σε διεθνείς, πολυμερείς ή περιφερειακούς  θεσμούς ή Οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της  ΕΕ, στην συνέχεια της προτεινόμενης ένταξής του σε  αυτήν. 

9. Οι διατάξεις της παρούσας Συμφωνίας θα παραμεί νουν σε ισχύ για αόριστο χρονικό διάστημα και είναι  αμετάκλητες. Δεν επιτρέπεται καμία τροποποίηση  της παρούσας Συμφωνίας που περιέχεται στο Άρθρο  1(3) και στο Άρθρο 1(4). 

10. Η παρούσα Συμφωνία θα πρωτοκολληθεί στην  Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών κατ’ εφαρμογή  του Άρθρου 102 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών  μόλις τεθεί σε ισχύ.



ΜΕΡΟΣ 2 

ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΔΥΟ ΜΕΡΩΝ ΑΡΘΡΟ 9 

1. Τα Μέρη συμφωνούν ότι η στρατηγική τους συνεργασία θα επεκταθεί σε όλους τους τομείς  όπως η γεωργία, η πολιτική προστασία, η άμυνα, η οικονομία, η ενέργεια, το περιβάλλον, η  βιομηχανία, οι υποδομές, οι επενδύσεις, οι πολιτικές σχέσεις, ο τουρισμός, το εμπόριο, η  διασυνοριακή συνεργασία και οι μεταφορές. Αυτή η στρατηγική συνεργασία θα αφορά όχι  μόνον τους τομείς που περιλαμβάνονται στην παρούσα Συμφωνία αλλά επίσης και εκείνους  που μπορεί στο μέλλον να κριθούν επωφελείς και απαραίτητοι σε αμφότερες τις χώρες. Όλοι  αυτοί οι τομείς πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα συνολικό Σχέδιο Δράσης κατά την πορεία  ανάπτυξης των διμερών σχέσεων. 

2. Τα υφιστάμενα ΜΟΕ θα ενσωματωθούν στο προαναφερόμενο Σχέδιο Δράσης. Το τελευταίο  θα στοχεύει στην εφαρμογή των διατάξεων αυτού του τμήματος της παρούσας Συμφωνίας. Το  Σχέδιο Δράσης θα εμπλουτίζεται και θα αναπτύσσεται συνεχώς. 

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 

ΑΡΘΡΟ 13 

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν το γεγονός ότι το δεύτερο Μέρος είναι περίκλειστο κράτος, τα Μέρη θα  καθοδηγούνται από τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο  της Θάλασσας στο μέτρο που εφαρμόζονται τόσο στην πράξη όσο και όταν συνάπτουν  συμφωνίες που αναφέρονται στο Άρθρο 18 της παρούσας Συμφωνίας. 

ΑΡΘΡΟ 14 

1. Τα Μέρη θα αναπτύξουν περαιτέρω την οικονομική συνεργασία τους σε όλους τους τομείς.  Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ενδυνάμωση, ενίσχυση και εμβάθυνση της διμερούς τους  συνεργασίας στους τομείς της γεωργίας, της ενέργειας, του περιβάλλοντος, της βιομηχανίας,  των υποδομών, των επενδύσεων, του τουρισμού, 

του εμπορίου και των μεταφορών. Για να επιτύχουν αυτόν τον στόχο, τα Μέρη θα αξιοποιούν  και θα χρησιμοποιούντα υφιστάμενα ΜΟΕ, τα οποία αποτελούν μία αμοιβαίως επωφελή  βάση, η οποία θα μετεξελιχθεί σε Σχέδιο Δράσης. 

2. Τα Μέρη θα ενθαρρύνουν αμοιβαίες επενδύσεις και θα λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα  μέτρα για την αποτελεσματική προστασία τους, περιλαμβανομένων μέτρων κατά της  υπερβολικής γραφειοκρατίας και για την υπέρβαση θεσμικών, διοικητικών και φορολογικών 

εμποδίων. Τα Μέρη θα προσδώσουν ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία μεταξύ εταιρειών,  επιχειρήσεων και βιομηχανιών του κάθε Μέρους. 

3. Τα Μέρη θα απέχουν από την επιβολή εμποδίων στη μετακίνηση ανθρώπων και αγαθών  μεταξύ των εδαφών τους ή διαμέσου του εδάφους καθενός από τα Μέρη προς το έδαφος του  άλλου. Τα Μέρη θα συνεργάζονται για τη διευκόλυνση των ως άνω μετακινήσεων, σύμφωνα  με το Διεθνές Δίκαιο. 

4. Τα Μέρη θα αναπτύξουν και θα ενισχύσουν τη συνεργασία τους όσον αφορά στην ενέργεια,  ιδίως δια της κατασκευής, συντήρησης και χρήσης διασυνδεόμενων αγωγών φυσικού αερίου  και πετρελαίου (υφιστάμενων, υπό κατασκευή και σχεδιαζόμενων) και όσον αφορά στις  ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, περιλαμβανομένων των φωτοβολταϊκών, της αιολικής και της υδρο-ηλεκτρικής ενέργειας. Πιθανά εκκρεμή ζητήματα θα αντιμετωπισθούν χωρίς  καθυστέρηση, με τη επίτευξη αμοιβαίως επωφελών διακανονισμών λαμβάνοντας σοβαρά υπ’  όψιν την Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική και το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Το Πρώτο Μέρος θα  συνδράμει το Δεύτερο με κατάλληλη μεταφορά τεχνογνωσίας και εμπειρίας. 

5. Τα Μέρη θα προωθούν, θα επεκτείνουν και θα βελτιώνουν συνέργειες στους τομείς των  υποδομών και των μεταφορών, καθώς και, στη βάση της αμοιβαιότητας, στους τομείς των  οδικών, σιδηροδρομικών, θαλάσσιων, αεροπορικών και επικοινωνιακών διασυνδέσεων, αξιοποιώντας τις καλύτερες διαθέσιμες τεχνολογίες και πρακτικές. Θα διευκολύνουν, επίσης,  τη μεταξύ τους διαμετακόμιση αγαθών, φορτίων και προϊόντων μέσω των υποδομών,  περιλαμβανομένων των λιμένων και των αερολιμένων στο έδαφος καθενός εκ των Μερών. 

Τα Μέρη θα τηρούν τους διεθνείς κανόνες και κανονισμούς αναφορικά με τη διαμετακόμιση,  τις τηλεπικοινωνίες, τα σήματα και τους κωδικούς. Το Πρώτο Μέρος θα πράττει ωσαύτως στο  μέτρο που και κατά τρόπο που αυτό είναι σύμφωνο προς τις υποχρεώσεις του που πηγάζουν  από την ιδιότητά του ως μέλους στην ΕΕ και από άλλα διεθνή κείμενα. Το Δεύτερο Μέρος θα  

πράττει ωσαύτως στο μέτρο που και κατά τρόπο που αυτό είναι σύμφωνο προς τις  υποχρεώσεις του που πηγάζουν από την ιδιότητά του ως μέλους σε διεθνείς, πολυμερείς ή  περιφερειακούς θεσμούς ή Οργανισμούς στους οποίους μετέχει κατά τη χρονική στιγμή της  έναρξης ισχύος της Συμφωνίας αυτής, καθώς και από την ιδιότητά του ως μέλους της ΕΕ, σε  συνέχεια της προτεινόμενης ένταξής του σε αυτήν. 

6. Τα Μέρη θα επιδιώξουν τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων  διασυνοριακών σημείων διέλευσης, όπως απαιτείται από τη ροή της κυκλοφορίας και την  κατασκευή νέων διασυνοριακών σημείων διέλευσης με στόχο την ενίσχυση των μεταξύ τους  τουριστικών και εμπορικών ροών. 

7. Τα Μέρη θα λάβουν μέτρα για την εξασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος και τη  διατήρηση του φυσικού ενδιαιτήματος στα διασυνοριακά ύδατα και τον περιβάλλοντα χώρο  και θα συνεργάζονται στην προσπάθεια μείωσης και εξάλειψης κάθε είδους μόλυνσης. Τα Μέρη θα επιδιώκουν να αναπτύσσουν και να εναρμονίζουν στρατηγικές και προγράμματα για  την περιφερειακή και τη διεθνή συνεργασία για την προστασία του περιβάλλοντος.

8. Τα Μέρη θα υποστηρίζουν τη διεύρυνση των τουριστικών ανταλλαγών και την ανάπτυξη της  συνεργασίας τους στους τομείς του εναλλακτικού τουρισμού, πριλαμβανομένου του  πολιτιστικού, θρησκευτικού, εκπαιδευτικού, ιατρικού και αθλητικού τουρισμού και θα  συνεργάζονται για τη βελτίωση και την προώθηση των επαγγελματικών και τουριστικών  ταξιδίων μεταξύ τους. 

9. Τα Μέρη θα θεσπίσουν μία Κοινή Υπουργική Επιτροπή (ΚΥΕ) για να επιτύχουν την καλύτερη  δυνατή συνεργασία στους ανωτέρω τομείς της οικονομικής εταιρικής σχέσης,  περιλαμβανομένης της οργάνωσης μεικτών επιχειρηματικών fora . Η ΚΥΕ, που θα συνέρχεται  μία φορά το χρόνο τουλάχιστον, θα καθοδηγεί την πορεία της διμερούς οικονομικής  συνεργασίας, τη συνολική εφαρμογή των σχετικών τομεακών δράσεων, συμφωνιών,  πρωτοκόλλων και συμβατικών πλαισίων, καθώς και όλες τις σχετικές μελλοντικές συμφωνίες.  Τα Μέρη ενθαρρύνουν τη στενότερη δυνατή επικοινωνία μεταξύ των Εμπορικών  Επιμελητηρίων τους. 

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ, ΤΟΥ  ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ  ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ 

ΑΡΘΡΟ 15 

Στην εποχή της νέας βιομηχανικής επανάστασης και της δεύτερης εποχής των μηχανών, η  εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ Κρατών και κοινωνιών είναι απαραίτητη τώρα  περισσότερο από ποτέ, ιδιαιτέρως όσον αφορά σε κοινωνικές δραστηριότητες, τεχνολογίες και  πολιτισμό, τόσο υπό τη στενή όσο και υπό την ευρεία έννοια. 

Για το σκοπό αυτό: 

1. Τα Μέρη θα αναπτύξουν και θα βελτιώσουν την επιστημονική, τεχνολογική και τεχνική  συνεργασία τους, καθώς και τη συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης. Θα  εντατικοποιήσουν τις ανταλλαγές πληροφοριών και επιστημονικών και τεχνικών εγγράφων και θα επιδιώκουν να βελτιώσουν την αμοιβαία πρόσβαση σε επιστημονικά και ερευνητικά  ιδρύματα, αρχεία, βιβλιοθήκες και παρόμοια ιδρύματα. Τα Μέρη θα υποστηρίζουν  πρωτοβουλίες επιστημονικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων καθώς και ιδιωτών που  στοχεύουν στη βελτίωση της συνεργασίας και στις ανταλλαγές στους τομείς των επιστημών,  της τεχνολογίας και της εκπαίδευσης. 

2. Τα Μέρη θα ενθαρρύνουν και θα υποστηρίζουν εκδηλώσεις, καθώς και επιστημονικά και  εκπαιδευτικά προγράμματα στα οποία θα συμμετέχουν μέλη των επιστημονικών και  ακαδημαϊκών κοινοτήτων τους. Θα ενθαρρύνουν και θα υποστηρίζουν επίσης τη διοργάνωση  διμερών και διεθνών συνεδρίων σε αυτούς τους τομείς.

3. Τα Μέρη αποδίδουν μεγάλη σημασία στην ανάπτυξη της έρευνας επί των νέων τεχνολογιών  και στην εφαρμογή και χρήση τους, περιλαμβανομένης της ψηφιακής τεχνολογίας και της  νανοτεχνολογίας, κατά τρόπο που σέβεται το περιβάλλον και που αναβαθμίζει τις ικανότητες,  δυνατότητες και γενικότερη ευημερία των πολιτών. Προς αυτόν τον στόχο θα αναπτύξουν τη  συνεργασία μεταξύ των ερευνητικών τους κέντρων, μεταξύ των ερευνητών τους και μεταξύ  των ακαδημαϊκών θεσμικών συστημάτων τους. 

4. Τα Μέρη θα δώσουν ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη πολιτιστικών σχέσεων μεταξύ των  δύο Κρατών, τις κοινωνίες τους και τις κοινωνικές τους ομάδες, δίδοντας ιδιαίτερη προσοχή  στις τέχνες, το χορό, τον κινηματογράφο, τη μουσική και το θέατρο. Υπό αυτό το πρίσμα,  ιδιαίτερη σημασία θα δοθεί στον αθλητισμό. Θα προωθηθεί η διμερής συνεργασία στον τομέα  της υγείας, περιλαμβανομένης της υγειονομικής περίθαλψης.